ન્યાયસૂત્ર
(અથ પ્રથમઃ અધ્યાયઃ)

॥અનુબન્ધચતુષ્ટયપ્રકરણમ્॥
૧.૧.૧ \ પ્રમાણ-પ્રમેય-સંશય-પ્રયોજન-દૃષ્ટાન્ત-સિદ્ધાન્તાવયવ-તર્ક-નિર્ણય-વાદ-જલ્પ-
વિતણ્ડાહેત્વાભાસ-ચ્છલ-જાતિ-નિગ્રહસ્થાનાનામ્તત્ત્વજ્ઞાનાત્ નિઃશ્રેયસાધિગમઃ
{પદાર્થોદ્દેશસૂત્રમ્}
૧.૧.૨ \ દુઃખજન્મપ્રવૃત્તિદોષમિથ્યાજ્ઞાનાનામ્ ઉત્તરોત્તરાપાયે તદનન્તરા પાયાત્ અપવર્ગઃ
{પદાર્થોદ્દેશસૂત્રમ્}

॥પ્રમાણપ્રકરણમ્॥
૧.૧.૩ \ પ્રત્યક્ષાનુમાનોપમાનશબ્દાઃ પ્રમાણાનિ
{પ્રમાણ-ઉદ્દેશ-સૂત્રમ્}
૧.૧.૪ \ ઇન્દ્રિયાર્થસન્નિકર્ષોત્પન્નમ્ જ્ઞાનમ્ અવ્યપદેશ્યમ્ અવ્યભિચારિ વ્યવસાયાત્મકમ્ પ્રત્યક્ષમ્
{પ્રત્યક્ષલક્ષણમ્}
૧.૧.૫ \ અથ તત્પૂર્વકં ત્રિવિધમ્ અનુમાનં પૂર્વવત્ શેષવત્ સામાન્યતોદૃષ્ટં ચ
{અનુમાનલક્ષણમ્}
૧.૧.૬ \ પ્રસિદ્ધસાધર્મ્યાત્ સાધ્યસાધનમ્ ઉપમાનમ્
{ઉપમાનલક્ષણમ્}
૧.૧.૭ \ આપ્તોપદેશઃ શબ્દઃ
{શબ્દલક્ષણમ્}
૧.૧.૮ \ સઃ દ્વિવિધઃ દૃષ્ટાદૃષ્ટાર્થત્વાત્
{શબ્દભેદઃ}

॥પ્રમેયપ્રકરણમ્॥
૧.૧.૯ \ આત્મશરીરેન્દ્રિયાર્થબુદ્ધિમનઃપ્રવૃત્તિદોષપ્રેત્યભાવફલદુઃખાપવર્ગાઃ તુ પ્રમેયમ્
{પ્રમેય-ઉદ્દેશ-સૂત્રમ્}
૧.૧.૧૦ \ ઇચ્છાદ્વેષપ્રયત્નસુખદુઃખજ્ઞાનાનિ આત્મનઃ લિઙ્ગમ્ ઇતિ
{આત્મલક્ષણમ્}
૧.૧.૧૧ \ ચેષ્ટેન્દ્રિયાર્થાશ્રયઃ શરીરમ્
{શરીરલક્ષણમ્}
૧.૧.૧૨ \ ઘ્રાણરસનચક્ષુસ્ત્વક્શ્રોત્રાણિ ઇન્દ્રિયાણિ ભૂતેભ્યઃ
{ઇન્દ્રિયલક્ષણમ્}
૧.૧.૧૩ \ પૃથિવી આપઃ તેજઃ વાયુઃ આકાશમ્ ઇતિ ભૂતાનિ 
{ભૂતલક્ષણમ્}
૧.૧.૧૪ \ ગન્ધરસરૂપસ્પર્શશબ્દાઃ પૃથિવ્યાદિગુણાઃ તદર્થાઃ
{અર્થ(વિષય)લક્ષણમ્}
૧.૧.૧૫ \ બુદ્ધિઃ ઉપલબ્ધિઃ જ્ઞાનમ્ ઇતિ અનર્થાન્તરમ્
{બુદ્ધિલક્ષણમ્}
૧.૧.૧૬ \ યુગપત્ જ્ઞાનાનુત્પત્તિઃ મનસઃ લિઙ્ગમ્
{મનોલક્ષણમ્}
૧.૧.૧૭ \ પ્રવૃત્તિઃ વાગ્બુદ્ધિશરીરારમ્ભઃ
{પ્રવૃત્તિલક્ષણમ્}
૧.૧.૧૮ \ પ્રવર્ત્તનાલક્ષણાઃ દોષાઃ
{દોષલક્ષણમ્}
૧.૧.૧૯ \ પુનરુત્પત્તિઃ પ્રેત્યભાવઃ
{પ્રેત્યભાવલક્ષણમ્}
૧.૧.૨૦ \ પ્રવૃત્તિદોષજનિતઃ અર્થઃ ફલમ્
{ફલલક્ષણમ્}
૧.૧.૨૧ \ બાધનાલક્ષણમ્ દુઃખમ્
{દુઃખલક્ષણમ્}
૧.૧.૨૨ \ તદત્યન્તવિમોક્ષઃ અપવર્ગઃ
{અપવર્ગલક્ષણમ્}

॥ન્યાયપૂર્વાઙ્ગલક્ષણપ્રકરણમ્॥
૧.૧.૨૩ \ સમાનાનેકધર્મોપપત્તેઃ વિપ્રતિપત્તેઃ ઉપલબ્ધ્યનુપલબ્ધ્યવ્યવસ્થાતઃ ચ વિશેષાપેક્ષઃ વિમર્શઃ સંશયઃ
{સંશયલક્ષણમ્}
૧.૧.૨૪ \ યમ્ અર્થમ્ અધિકૃત્ય પ્રવર્તતે તત્ પ્રયોજનમ્
{પ્રયોજનલક્ષણમ્}
૧.૧.૨૫ \ લૌકિકપરીક્ષકાણાં યસ્મિન્ અર્થે બુદ્ધિસામ્યમ્ સઃ દૃષ્ટાન્તઃ
{દૃષ્ટાન્તલક્ષણમ્}

॥ન્યાયાશ્રયસિદ્ધાન્તલક્ષણપ્રકરણમ્॥
૧.૧.૨૬ \ તન્ત્રાધિકરણાભ્યુપગમસંસ્થિતિઃ સિદ્ધાન્તઃ
{અભ્યુપગમસિદ્ધાન્તલક્ષણમ્}
૧.૧.૨૭ \ સઃ ચતુર્વિધઃ સર્વતન્ત્રપ્રતિતન્ત્રાધિકરણાભ્યુપગમસંસ્થિત્યર્થાન્તરભાવાત્
{તન્ત્રભેદ-ઉદ્દેશસૂત્રમ્}
૧.૧.૨૮ \ સર્વતન્ત્રાવિરુદ્ધઃ તન્ત્રે અધિકૃતઃ અર્થઃ સર્વતન્ત્રસિદ્ધાન્તઃ
{સર્વતન્ત્રસિદ્ધાન્ત-લક્ષણમ્}
૧.૧.૨૯ \ સમાનતન્ત્રસિદ્ધઃ પરતન્ત્રાસિદ્ધઃ પ્રતિતન્ત્રસિદ્ધાન્તઃ
{પ્રતિતન્ત્રસિદ્ધાન્ત-લક્ષણમ્}
૧.૧.૩૦ \ યત્સિદ્ધૌ અન્યપ્રકરણસિદ્ધિઃ સઃ અધિકરણસિદ્ધાન્તઃ
{અધિકરણસિદ્ધાન્ત-લક્ષણમ્}
૧.૧.૩૧ \ અપરીક્ષિતાભ્યુપગમાત્ તદ્વિશેષપરીક્ષણમ્ અભ્યુપગમસિદ્ધાન્તઃ
{અભ્યુપગમસિદ્ધાન્ત-લક્ષણમ્}

॥ન્યાયપ્રકરણમ્॥
૧.૧.૩૨ \ પ્રતિજ્ઞાહેતૂદાહરણોપનયનિગમનાનિ અવયવાઃ
{અવયવ-ઉદ્દેશસૂત્રમ્}
૧.૧.૩૩ \ સાધ્યનિર્દેશઃ પ્રતિજ્ઞા
{પ્રતિજ્ઞા-લક્ષણમ્}
૧.૧.૩૪ \ ઉદાહરણસાધર્મ્યાત્ સાધ્યસાધનં હેતુઃ
{હેતુ-લક્ષણમ્}
૧.૧.૩૫ \ તથા વૈધર્મ્યાત્
{હેતુ-લક્ષણમ્}
૧.૧.૩૬ \ સાધ્યસાધર્મ્યાત્ તદ્ધર્મભાવી દૃષ્ટાન્તઃ ઉદાહરણમ્
{ઉદાહરણ-લક્ષણમ્}
૧.૧.૩૭ \ તદ્વિપર્યયાત્ વા વિપરીતમ્
{ઉદાહરણ-લક્ષણમ્}
૧.૧.૩૮ \ ઉદાહરણાપેક્ષઃ તથા ઇતિ ઉપસંહારઃ ન તથા ઇતિ વા સાધ્યસ્ય ઉપનયઃ
{ઉપનય-લક્ષણમ્}
૧.૧.૩૯ \ હેત્વપદેશાત્ પ્રતિજ્ઞાયાઃ પુનર્વચનમ્ નિગમનમ્
{નિગમન-લક્ષણમ્}

॥ન્યાયોત્તરાઙ્ગપ્રકરણમ્॥
૧.૧.૪૦ \ અવિજ્ઞાતતત્વે અર્થે કારણોપપત્તિતઃ તત્ત્વજ્ઞાનાર્થમ્ ઉહઃ તર્કઃ
{તર્ક-લક્ષણમ્}
૧.૧.૪૧ \ વિમૃશ્ય પક્ષપ્રતિપક્ષાભ્યામ્ અર્થાવધારણમ્ નિર્ણયઃ
{નિર્ણય-લક્ષણમ્}
(ઇતિ ન્યાયસૂત્રે પ્રથમાધ્યાયસ્ય પ્રથમમ્ આહ્નિકમ્)

(અથ દ્વિતીયમ્ આહ્નિકમ્)
॥કથાલક્ષણપ્રકરણમ્॥
૧.૨.૧ \ પ્રમાણતર્કસાધનોપાલમ્ભઃ સિદ્ધાન્તાવિરુદ્ધઃ પઞ્ચાવયવોપપન્નઃ પક્ષપ્રતિપક્ષપરિગ્રહઃ વાદઃ
{વાદ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૨ \ યથોક્તોપપન્નઃ છલજાતિનિગ્રહસ્થાનસાધનોપાલમ્ભઃ જલ્પઃ
{જલ્પ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૩ \ સઃ પ્રતિપક્ષસ્થાપનાહીનઃ વિતણ્ડા
{વિતણ્ડા-લક્ષણમ્}

॥હેત્વાભાસપ્રકરણમ્॥
૧.૨.૪ \ સવ્યભિચાર-વિરુદ્ધ-પ્રકરણસમ-સાધ્યસમ-કાલાતીતાઃ હેત્વાભાસાઃ
{હેત્વાભાસ-ઉદ્દેશ-સૂત્રમ્}
૧.૨.૫ \ અનૈકાન્તિકઃ સવ્યભિચારઃ
{સવ્યભિચાર-લક્ષણમ્}
૧.૨.૬ \ સિદ્ધાન્તમ્ અભ્યુપેત્ય તદ્વિરોધી વિરુદ્ધઃ
{વિરુદ્ધ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૭ \ યસ્માત્ પ્રકરણચિન્તા સઃ નિર્ણયાર્થમપદિષ્ટઃ પ્રકરણસમઃ
{પ્રકરણસમ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૮ \ સાધ્યાવિશિષ્ટઃ સાધ્યત્વાત્ સાધ્યસમઃ
{સાધ્યસમ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૯ \ કાલાત્યયાપદિષ્ટઃ કાલાતીતઃ
{કાલાતીત-લક્ષણમ્}

॥છલપ્રકરણમ્॥
૧.૨.૧૦ \ વચનવિઘાતઃ અર્થવિકલ્પોપપત્ત્યા છલમ્
{છલ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૧૧ \ તત્ ત્રિવિધમ્ - વાક્છલમ્ સામાન્યચ્છલમ્ ઉપચારચ્છલમ્ ચ ઇતિ
{છલ-ભેદ-ઉદ્દેશ-સૂત્રમ્}
૧.૨.૧૨ \ અવિશેષાભિહિતે અર્થે વક્તુઃ અભિપ્રાયાત્ અર્થાન્તરકલ્પના વાક્છલમ્
{વાક્છલ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૧૩ \ સમ્ભવતઃ અર્થસ્ય અતિસામાન્યયોગાત્ અસમ્ભૂતાર્થકલ્પના સામાન્યચ્છલમ્
{સામાન્યચ્છલ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૧૪ \ ધર્મવિકલ્પનિર્દેશે અર્થસદ્ભાવપ્રતિષેધઃ ઉપચારચ્છલમ્
{ઉપચારચ્છલ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૧૫ \ વાક્છલમ્ એવ ઉપચારચ્છલમ્ તત્ અવિશેષાત્
{ઉપચારચ્છલ-પૂર્વપક્ષ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૧૬ \ ન તત્ અર્થાન્તરભાવાત્
{ઉપચારચ્છલ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૧૭ \ અવિશેષે વા કિઞ્ચિત્સાધર્મ્યાત્ એકચ્છલપ્રસઙ્ગઃ
{ઉપચારચ્છલ-લક્ષણમ્}

॥લિઙ્ગદોષસામાન્યપ્રકરણમ્॥
૧.૨.૧૮ \ સાધર્મ્યવૈધર્મ્યાભ્યામ્ પ્રત્યવસ્થાનં જાતિઃ
{જાતિ-લક્ષણમ્}
૧.૨.૧૯ \ વિપ્રતિપત્તિઃ અપ્રતિપત્તિઃ ચ નિગ્રહસ્થાનમ્
{નિગ્રહસ્થાન-લક્ષણમ્}
૧.૨.૨૦ \ તદ્વિકલ્પાત્ જાતિનિગ્રહસ્થાનબહુત્વમ્
{નિગ્રહસ્થાનબહુત્વ-સૂત્રમ્}
(ઇતિ ન્યાયસૂત્રે પ્રથમાધ્યાયસ્ય દ્વિતીયમ્ આહ્નિકમ્)
(સમાપ્તઃ ચ અયમ્ પ્રથમઃ અધ્યાયઃ)


(અથ દ્વિતીયઃ અધ્યાયઃ)
(પ્રથમમ્ આહ્નિકમ્)

॥સંશયપરીક્ષાપ્રકરણમ્॥
૨.૧.૧ \ સમાનાનેકધર્માધ્યવસાયાત્ અન્યતરધર્માધ્યવસાયાત્ વા ન સંશયઃ
{સંશય-}
૨.૧.૨ \ વિપ્રત્તિપત્ત્યવ્યવસ્થાધ્યવસાયાત્ ચ
{સંશય-}
૨.૧.૩ \ વિપ્રત્તિપત્તૌ ચ સંપ્રત્તિપત્તેઃ
{સંશય-}
૨.૧.૪ \ અવ્યવસ્થા આત્મનિ વ્યવસ્થિતત્વાત્ ચ અવ્યવસ્થાયાઃ
{સંશય-}
૨.૧.૫ \ તથા અત્યન્તસંશયઃ તદ્ધર્મસાતત્યોપપત્તેઃ
{સંશય-}
૨.૧.૬ \ યથોક્તાધ્યવસાયાત્ એવ તદ્વિશેષાપેક્ષાત્ સંશયે ન અસંશયઃ ન અત્યન્તસંશયઃ વા
{સંશય-}
૨.૧.૭ \ યત્ર સંશયઃ તત્ર એવમ્ ઉત્તરોત્તરપ્રસઙ્ગઃ
{સંશય-}
॥પ્રમાણસામાન્યપરીક્ષાપ્રકરણમ્॥
૨.૧.૮ \ પ્રત્યક્ષાદીનામ્ અપ્રામાણ્યં ત્રૈકાલ્યાસિદ્ધેઃ
{પૂર્વપક્ષસૂત્રમ્}
૨.૧.૯ \ પૂર્વં હિ પ્રમાણસિદ્ધૌ ન ઇન્દ્રિયાર્થસન્નિકર્ષાત્ પ્રત્યક્ષોત્પત્તિઃ
{પૂર્વપક્ષસૂત્રમ્}
૨.૧.૧૦ \ પશ્ચાત્સિદ્ધૌ ન પ્રમાણેભ્યઃ પ્રમેયસિદ્ધિઃ
{પૂર્વપક્ષસૂત્રમ્}
૨.૧.૧૧ \ યુગપત્સિદ્ધૌ પ્રત્યર્થનિયતત્વાત્ ક્રમવૃત્તિત્વાભાવઃ બુદ્ધીનામ્
{પૂર્વપક્ષસૂત્રમ્}
૨.૧.૧૨ \ ત્રૈકાલ્યાસિદ્ધેઃ પ્રતિષેધાનુપપત્તિઃ
{પૂર્વપક્ષસૂત્રમ્}
૨.૧.૧૩ \ સર્વપ્રમાણપ્રતિષેધાત્ ચ પ્રતિષેધાનુપપત્તિઃ
{પૂર્વપક્ષસૂત્રમ્}
૨.૧.૧૪ \ તત્પ્રામાણ્યે વા ન સર્વપ્રમાણવિપ્રતિષેધઃ
{પૂર્વપક્ષસૂત્રમ્}
૨.૧.૧૫ \ ત્રૈકાલ્યાપ્રતિષેધઃ ચ શબ્દાત્ આતોદ્યસિદ્ધિવત્ તત્સિદ્ધેઃ
{પૂર્વપક્ષસૂત્રમ્}
૨.૧.૧૬ \ પ્રમેયા ચ તુલાપ્રામાણ્યવત્
{પૂર્વપક્ષસૂત્રમ્}
૨.૧.૧૭ \ પ્રમાણતઃ સિદ્ધેઃ પ્રમાણાનામ્ પ્રમાણાન્તરસિદ્ધિપ્રસઙ્ગઃ
{પૂર્વપક્ષસૂત્રમ્}
૨.૧.૧૮ \ તદ્વિનિવૃત્તેઃ વા પ્રમાણસિદ્ધિવત્ પ્રમેયસિદ્ધિઃ
{પૂર્વપક્ષસૂત્રમ્}
૨.૧.૧૯ \ ન, પ્રદીપપ્રકાશસિદ્ધિવત્ તત્સિદ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્તલક્ષણમ્}
૨.૧.૨૦ \ ક્વચિત્ નિવૃત્તિદર્શનાત્ અનિવૃત્તિદર્શનાત્ ચ ક્વચિત્ અનેકાન્તઃ
{સિદ્ધાન્તલક્ષણમ્}
॥પ્રત્યક્ષપરીક્ષાપ્રકરણામ્॥
૨.૧.૨૧ \ પ્રત્યક્ષલક્ષણાનુપપત્તિઃ અસમગ્રવચનાત્
{પ્રત્યક્ષલક્ષણ-}
{પ્રત્યક્ષલક્ષણપરીક્ષા}
૨.૧.૨૨ \ ન આત્મમનસોઃ સન્નિકર્ષાભાવે પ્રત્યક્ષોત્પત્તિઃ
{પ્રત્યક્ષલક્ષણપરીક્ષા}
૨.૧.૨૩ \ દિગ્દેશકાલાકાશેષુ અપિ એવં પ્રસઙ્ગઃ
{પ્રત્યક્ષલક્ષણપરીક્ષા}
૨.૧.૨૪ \ જ્ઞાનલિઙ્ગત્વાત્ આત્મનઃ ન અનવરોધઃ
{પ્રત્યક્ષલક્ષણ-સિદ્ધાન્ત-સૂત્રમ્}
૨.૧.૨૫ \ તદયૌગપદ્યલિઙ્ગત્વાત્ ચ ન મનસઃ
{પ્રત્યક્ષલક્ષણ-સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૨૬ \ પ્રત્યક્ષનિમિત્તત્વાત્ ચ ઇન્દ્રિયાર્થયોઃ સન્નિકર્ષસ્ય સ્વશબ્દેન વચનમ્
{પ્રત્યક્ષલક્ષણ-સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૨૭ \ સુપ્તવ્યાસક્તમનસાં ચ ઇન્દ્રિયાર્થયોઃ સન્નિકર્ષનિમિત્તત્વાત્
{પ્રત્યક્ષલક્ષણ-સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૨૮ \ તૈઃ ચ અપદેશઃ જ્ઞાનવિશેષાણામ્
{પ્રત્યક્ષલક્ષણ-સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૨૯ \ વ્યાહતત્વાત્ અહેતુઃ
{પ્રત્યક્ષલક્ષણ-સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૩૦ \ ન અર્થવિશેષપ્રાબલ્યાત્
{પ્રત્યક્ષલક્ષણ-સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥વિષયપરીક્ષા-પ્રકરણામ્॥
૨.૧.૩૧ \ પ્રત્યક્ષમ્ અનુમાનમ્ એકદેશગ્રહણાત્ ઉપલબ્ધેઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૧.૩૨ \ ન, પ્રત્યક્ષેણ યાવત્ તાવત્ અપિ ઉપલમ્ભાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૩૩ \ ન ચૈકદેશોપલબ્ધિરવયવિસદ્ભાવાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
॥પ્રસઙ્ગોપાત્તા અવયવિપરીક્ષા॥
૨.૧.૩૪ \ સાધ્યત્વાત્ અવયવિનિ સન્દેહઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૧.૩૫ \ સર્વાગ્રહણમ્ અવયવ્યસિદ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૩૬ \ ધારણાકર્ષણોપપત્તેઃ ચ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૩૭ \ સેનાવનવત્ ગ્રહણમ્ ઇતિ ચેત્ ન અતીન્દ્રિયત્વાત્ અણૂનામ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥અનુમાનપરીક્ષાપ્રકરણમ્॥
૨.૧.૩૮ \ રોધોપઘાતસાદૃશ્યેભ્યઃ વ્યભિચારાત્ અનુમાનમ્ અપ્રમાણમ્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૧.૩૯ \ ન, એકદેશત્રાસસાદૃશ્યેભ્યઃ અર્થાન્તરભાવાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
{વર્તમાનકાલપરીક્ષા}
૨.૧.૪૦ \ વર્તમાનાભાવઃ, પતતઃ પતિતપતિતવ્યકાલોપપત્તેઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૧.૪૧ \ તયોઃ અપિ અભાવઃ વર્તમાનાભાવે, તદપેક્ષત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૪૨ \ ન અતીતાનાગતયોઃ ઇતરેતરાપેક્ષા સિદ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૪૩ \ વર્તમાનાભાવે સર્વાગ્રહણં પ્રત્યક્ષાનુપપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૪૪ \ કૃતતાકર્ત્તવ્યતોપપત્તેઃ તુ ઉભયથા ગ્રહણમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥ઉપમાનપરીક્ષાપ્રકરણમ્॥
૨.૧.૪૫ \ અત્યન્તપ્રાયૈકદેશસાધર્મ્યાત્ ઉપમાનાસિદ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૪૬ \ પ્રસિદ્ધસાધર્મ્યાત્ ઉપમાનસિદ્ધેઃ યથોક્તદોષાનુપપત્તિઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૧.૪૭ \ પ્રત્યક્ષેણ અપ્રત્યક્ષસિદ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૪૮ \ ન અપ્રત્યક્ષે ગવયે પ્રમાણાર્થમ્ ઉપમાનસ્ય પશ્યામઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૪૯ \ તથા ઇતિ ઉપસંહારાત્ ઉપમાનસિદ્ધેઃ ન અવિશેષઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
॥શબ્દસામાન્યપરીક્ષાપ્રકરણમ્॥
૨.૧.૫૦ \ શબ્દઃ અનુમાનમ્ અર્થસ્ય અનુપલબ્ધેઃ અનુમેયત્વાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૧.૫૧ \ ઉપલબ્ધેઃ અદ્વિપ્રવૃત્તિત્વાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૧.૫૨ \ સમ્બન્ધાત્ ચ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૧.૫૩ \ આપ્તોપદેશસામર્થ્યાત્ શબ્દાત્ અર્થસમ્પ્રત્યયઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૫૪ \ પૂરણપ્રદાહપાટનાનુપલબ્ધેઃ ચ સમ્બન્ધાભાવઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૫૫ \ શબ્દાર્થવ્યવસ્થાનાત્ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૫૬ \ ન, સામયિકત્વાત્ શબ્દાર્થસમ્પ્રત્યયસ્ય
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૫૭ \ જાતિવિશેષે ચ અનિયમાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
॥શબ્દવિશેષપરીક્ષાપ્રકરણમ્॥
૨.૧.૫૮ \ તદપ્રામાણ્યમ્ અનૃતવ્યાઘાતપુનરુક્તદોષેભ્યઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૫૯ \ ન, કર્મકર્તૃસાધનવૈગુણ્યાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૬૦ \ અભ્યુપેત્ય કાલભેદે દોષવચનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૬૧ \ અનુવાદોપપત્તેઃ ચ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૬૨ \ વાક્યવિભાગસ્ય ચ અર્થગ્રહણાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૬૩ \ વિધ્યર્થવાદાનુવાદવચનવિનિયોગાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૬૪ \ વિધિઃ વિધાયકઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૬૫ \ સ્તુતિઃ નિન્દા પરકૃતિઃ પુરાકલ્પઃ ઇતિ અર્થવાદઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
{અર્થવાદ-ભેદઃ}
૨.૧.૬૬ \ વિધિવિહિતસ્ય અનુવચનમ્ અનુવાદઃ
{અર્થવાદ-}
૨.૧.૬૭ \ ન અનુવાદપુનરુક્તયોઃ વિશેષઃ, શબ્દાભ્યાસોપપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૬૮ \ શીઘ્રતરગમનોપદેશવત્ અભ્યાસાત્ ન અવિશેષઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૧.૬૯ \ મન્ત્રાયુર્વેદપ્રામાણ્યવત્ ચ તત્પ્રામાણ્યમ્, આપ્તપ્રામાણ્યાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

(ઇતિ ન્યાયસૂત્રે દ્વિતીયાધ્યાયસ્ય પ્રથમમ્ આહ્નિકમ્)

(દ્વિતીયમ્ આહ્નિકમ્)
॥પ્રમાણચતુષ્ટ્વપરીક્ષાપ્રકરણમ્॥
૨.૨.૧ \ ન ચતુષ્ટ્વમ્, ઐતિહ્યાર્થાપત્તિસમ્ભવાભાવપ્રામાણ્યાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૨.૨ \ શબ્દે ઐતિહ્યાનર્થાન્તરભાવાત્ અનુમાને અર્થાપત્તિસમ્ભવાભાવાનર્થાન્તર ભાવાત્ ચ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૩ \ અર્થાપત્તિઃ અપ્રમાણમ્ અનૈકાન્તિકત્વાત્
{અર્થાપત્તિપ્રામાણ્યપરીક્ષા}
૨.૨.૪ \ અનર્થાપત્તૌ અર્થાપત્ત્યભિમાનાત્
{નાનૈકાન્તિકત્વમર્થાપત્તેઃ}
૨.૨.૫ \ પ્રતિષેધાપ્રામાણ્યં ચ અનૈકાન્તિકત્વાત્
??
૨.૨.૬ \ તત્પ્રામાણ્યે વા ન અર્થાપત્ત્યપ્રામાણ્યમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
॥અભાવપ્રામાણ્યસિદ્ધિઃ - અવાન્તરપ્રકરણમ્॥
૨.૨.૭ \ ન અભાવપ્રામાણ્યં પ્રમેયાસિદ્ધેઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૨.૮ \ લક્ષિતેષ્વલક્ષણલક્ષિતત્વાત્ અલક્ષિતાનાં તત્પ્રમેયસિદ્ધેઃ
{ઉદાહરણ સૂત્ર}
૨.૨.૯ \ અસતિ અર્થે ન અભાવઃ ઇતિ ચેત્ ન, અન્યલક્ષણોપપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૧૦ \ તત્સિદ્ધેઃ અલક્ષિતેષુ અહેતુઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૨.૧૧ \ ન, લક્ષણાવસ્થિતાપેક્ષસિદ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૧૨ \ પ્રાક્ ઉત્પત્તેઃ અભાવોપપત્તેઃ ચ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥શબ્દાનિત્યત્વપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૧૩-૩૯)॥
૨.૨.૧૩ \ આદિમત્વાત્ ઐન્દ્રિયકત્વાત્ કૃતકવત્ ઉપચારાત્ ચ
{શબ્દાનિત્યત્વ-પ્રતિપાદન-સૂત્ર}
૨.૨.૧૪ \ ન, ઘટાભાવસામાન્યનિત્યત્વાત્ નિત્યેષુ અપિ અનિત્યવત્ ઉપચારાત્ ચ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૧૫ \ તત્ત્વભાક્તયોઃ નાનાત્વવિભાગાત્ અવ્યભિચારઃ
{શબ્દાનિત્યત્વ-પ્રતિપાદન-સૂત્ર}
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૧૬ \ સન્તાનાનુમાનવિશેષણાત્
{શબ્દાનિત્યત્વ-પ્રતિપાદન-સૂત્ર}
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૧૭ \ કારણદ્રવ્યસ્ય પ્રદેશશબ્દેનાભિધાનાત્
{શબ્દાનિત્યત્વ-પ્રતિપાદન-સૂત્ર}
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૧૮ \ પ્રાક્ ઉચ્ચારણાત્ અનુપલબ્ધેઃ આવરણાદ્યનુપલબ્ધેઃ ચ
{શબ્દાનિત્યત્વ-પ્રતિપાદન-સૂત્ર}
૨.૨.૧૯ \ તદનુપલબ્ધેઃ અનુપલમ્ભાત્ આવરણોપપત્તિઃ
{શબ્દાનિત્યત્વ-પ્રતિપાદન-સૂત્ર}
૨.૨.૨૦ \ અનુપલમ્ભાત્ અનુપલબ્ધિસદ્ભાવાત્ ન આવરણાનુપપત્તિઃ અનુપલમ્ભાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૨૧ \ અનુપલમ્ભાત્મકત્વાત્ અનુપલબ્ધેઃ અહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૨૨ \ અસ્પર્શત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૨૩ \ ન, કર્માનિત્યત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૨૪ \ ન, અણુનિત્યત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૨૫ \ સમ્પ્રદાનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૨૬ \ તદન્તરાલાનુપલબ્ધેઃ અહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૨૭ \ અધ્યાપનાત્ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૨૮ \ ઉભયોઃ પક્ષયોઃ અન્યતરસ્ય અધ્યાપનાત્ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૨૯ \ અભ્યાસાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૩૦ \ ન અન્યત્વે અપિ અભ્યાસસ્ય ઉપચારાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૩૧ \ અન્યત્ અન્યસ્માત્ અનન્યત્વાત્ અનન્યત્ ઇતિ અન્યતાભાવઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૩૨ \ તદભાવે ન અસ્તિ અનન્યતા, તયોઃ ઇતરેતરાપેક્ષસિદ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૩૩ \ વિનાશકારણાનુપલબ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૩૪ \ અશ્રવણકારણાનુપલબ્ધેઃ સતતશ્રવણપ્રસઙ્ગઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૩૫ \ ઉપલભ્યમાને ચ અનુપલબ્ધેઃ અસત્ત્વાત્ અનપદેશઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૩૬ \ પાણિનિમિત્તપ્રશ્લેષાત્ શબ્દાભાવે ન અનુપલબ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૩૭ \ વિનાશકારણાનુપલબ્ધેઃ ચ અવસ્થાને તન્નિત્યત્વપ્રસઙ્ગઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૩૮ \ અસ્પર્શત્વાત્ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૩૯ \ વિભક્ત્યન્તરોપપત્તેઃ ચ સમાસે
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥શબ્દપરિણામપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૪૦-૫૬)॥
૨.૨.૪૦ \ વિકારાદેશોપદેશાત્ સંશયઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૨.૪૧ \ પ્રકૃતિવિવૃદ્ધૌ વિકારવિવૃદ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૪૨ \ ન્યૂનસમાધિકોપલબ્ધેઃ વિકારાણામ્ અહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૪૩ \ દ્વિવિધસ્ય અપિ હેતોઃ અભાવાત્ અસાધનં દૃષ્ટાન્તઃ
{ઉદાહરણસૂત્ર}
૨.૨.૪૪ \ ન, અતુલ્યપ્રકૃતીનામ્ વિકારવિકલ્પાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૪૫ \ દ્રવ્યવિકારવૈષમ્યવત્ વર્ણવિકારવિકલઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૨.૪૬ \ ન, વિકારધર્માનુપપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૪૭ \ વિકારપ્રાપ્તાનામ્ અપુનરાપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૪૮ \ સુવર્ણાદીનાં પુનરાપત્તેઃ અહેતુઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૨.૪૯ \ ન, તદ્વિકારાણાં સુવર્ણભાવાવ્યતિરેકાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૫૦ \ વર્ણત્વાવ્યતિરેકાત્ વર્ણવિકારાણામ્ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૫૧ \ સામાન્યવતો ધર્મયોગો ન સામાન્યસ્ય
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૫૨ \ નિત્યત્વે અવિકારાત્ અનિત્યત્વે ચ અનવસ્થાનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૫૩ \ નિત્યાનામ્ અતીન્દ્રિયત્વાત્ તદ્ધર્મવિકલ્પાત્ ચ વર્ણવિકારાણામ્ અપ્રતિષેધઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૨.૫૪ \ અનવસ્થાયિત્વે ચ વર્ણોપલબ્ધિવત્ તદ્વિકારોપપત્તિઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૨.૫૫ \ વિકારધર્મિત્વે નિત્યત્વાભાવાત્ કાલાન્તરે વિકારોપપત્તેઃ ચ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૫૬ \ પ્રકૃત્યનિયમાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૫૭ \ અનિયમે નિયમાત્ ન અનિયમઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૨.૫૮ \ નિયમાનિયમવિરોધાત્ અનિયમે નિયમાત્ ચ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૫૯ \ ગુણાન્તરાપત્ત્યુપમર્દ-હ્રાસ-વૃદ્ધિ-શ્લેષેભ્યઃ તુ વિકારોપપત્તેઃ વર્ણવિકારાઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥શબ્દશક્તિપરીક્ષાપ્રકરણમ્॥
૨.૨.૬૦ \ તે વિભક્ત્યન્તાઃ પદમ્
{પદ-લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૨.૨.૬૧ \ વ્યક્ત્યાકૃતિજાતિસન્નિધૌ ઉપચારાત્ સંશયઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}

॥વ્યક્તિવાદ-અવાન્તરપ્રકરણમ્॥
૨.૨.૬૨ \ યાશબ્દ-સમૂહ-ત્યાગ-પરિગ્રહ-સઙ્ખ્યા-વૃદ્ધ્યપચય-વર્ણ-સમાસાનુબન્ધાનામ્ વ્યક્તૌ ઉપચારાત્ વ્યક્તિઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૨.૬૩ \ ન, તત્ અનવસ્થાનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૬૪ \ સહચરણ-સ્થાન-તાદર્થ્ય-વૃત્ત-માન-ધારણ-સામીપ્ય-યોગ-સાધનાધિપત્યેભ્યઃ 
બ્રાહ્મણ-મઞ્ચ-કટ-રાજ-સક્તુ-ચન્દન-ગઙ્ગા-શાટકાન્ન-પુરુષેષ્વતદ્ભાવે અપિ તદુપચારઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥આકૃતિવાદ-અવાન્તરપ્રકરણમ્॥
૨.૨.૬૫ \ આકૃતિઃ, તદપેક્ષત્વાત્ સત્ત્વવ્યવસ્થાનસિદ્ધેઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}

॥જાતિવાદ-અવાન્તરપ્રકરણમ્॥
૨.૨.૬૬ \ વ્યક્ત્યાકૃતિયુક્તે અપિ અપ્રસઙ્ગાત્ પ્રોક્ષણાદિનાં મૃદ્ગવકે જાતિઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૨.૨.૬૭ \ ન, આકૃતિવ્યક્ત્યપેક્ષત્વાત્ જાત્યભિવ્યક્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥સિદ્ધાન્તવાદ-અવાન્તરપ્રકરણમ્॥
૨.૨.૬૮ \ વ્યક્ત્યાકૃતિજાતયઃ તુ પદાર્થઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૬૯ \ વ્યક્તિઃ ગુણવિશેષાશ્રયઃ મૂર્તિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૭૦ \ આકૃતિઃ જાતિલિઙ્ગાખ્યા
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૨.૨.૭૧ \ સમાનપ્રસવાત્મિકા જાતિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

(ઇતિ ન્યાયસૂત્રે દ્વિતીયાધ્યાયસ્ય દ્વિતીયમ્ આહ્નિકમ્)
સમાપ્તઃ ચ અયમ્ દ્વિતીયાધ્યાયઃ


(અથ તૃતીયઃ અધ્યાયઃ)
(પ્રથમમ્ આહ્નિકમ્)

॥ઇન્દ્રિયવ્યતિરિક્તાત્મપરીક્ષાપ્રકરણં (૧-૩)॥
૩.૧.૧ \ દર્શનસ્પર્શનાભ્યામ્ એકાર્થગ્રહણાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૨ \ ન, વિષયવ્યવસ્થાનાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૩ \ તદ્વ્યવસ્થાનાત્ એવ આત્મસદ્ભાવાત્ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
॥શરીરવ્યતિરિક્તાત્મપરીક્ષાપ્રકરણમ્॥
૩.૧.૪ \ શરીરદાહે પાતકાભાવાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૫ \ તદભાવઃ સાત્મકપ્રદાહે અપિ, તન્નિત્યત્વાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૬ \ ન, કાર્યાશ્રયકર્તૃવધાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥પ્રાસઙ્ગિકં ચક્ષુરદ્વૈતપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૭-૧૪)॥
૩.૧.૭ \ સવ્યદૃષ્ટસ્ય ઇતરેણ પ્રત્યભિજ્ઞાનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૮ \ ન એકસ્મિન્ નાસાસ્થિવ્યવહિતે દ્વિત્વાભિમાનાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૯ \ એકવિનાશે દ્વિતીયાવિનાશાત્ ન એકત્વમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૧૦ \ અવયવનાશે અપિ અવયવ્યુપલબ્ધેઃ અહેતુઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૧૧ \ દૃષ્ટાન્તવિરોધાત્ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૧૨ \ ઇન્દ્રિયાન્તરવિકારાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૧૩ \ ન, સ્મૃતેઃ સ્મર્ત્તવ્યવિષયત્વાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૧૪ \ તદાત્મગુણસદ્ભાવાત્ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥આત્મમનોભેદપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૧૫-૧૭)॥
૩.૧.૧૫ \ ન, આત્મપ્રતિપત્તિહેતૂનાં મનસિ સમ્ભવાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૧૬ \ જ્ઞાતુઃ જ્ઞાનસાધનોપપત્તેઃ સંજ્ઞાભેદમાત્રમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૧૭ \ નિયમઃ ચ નિરનુમાનઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥આત્મનિત્યત્વપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૧૮-૨૬)॥
૩.૧.૧૮ \ પૂર્વાભ્યસ્તસ્મૃત્યનુબન્ધાત્ જાતસ્ય હર્ષભયશોકસમ્પ્રતિપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૧૯ \ પદ્માદિષુ પ્રબોધસમ્મીલનવિકારવત્ તદ્વિકારઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૨૦ \ ન, ઉષ્ણશીતવર્ષાકાલનિમિત્તત્વાત્ પઞ્ચાત્મકવિકારાણામ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૨૧ \ પ્રેત્યાહારાભ્યાસકૃતાત્ સ્તન્યાભિલાષાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૨૨ \ અયસઃ અયસ્કાન્તાભિગમનવત્ તદુપસર્પણમ્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૨૩ \ ન, અન્યત્ર પ્રવૃત્ત્યભાવાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૨૪ \ વીતરાગજન્માદર્શનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૨૫ \ સગુણદ્રવ્યોત્પત્તિવત્ તદુત્પત્તિઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૨૬ \ ન, સઙ્કલ્પનિમિત્તત્વાત્ રાગાદીનામ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥શરીરપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૨૭-૩૧)॥
૩.૧.૨૭ \ પાર્થિવં ગુણાન્તરોપલબ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૨૮ \ પાર્થિવાપ્યતૈજસં તદ્ગુણોપલબ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૨૯ \ નિઃશ્વાસોચ્છ્વાસોપલબ્ધેઃ ચાતુર્ભૌન્તિકમ્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૩૦ \ ગન્ધક્લેદપાકવ્યૂહાવકાશદાનેભ્યઃ પાઞ્ચભૌતિકમ્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૩૧ \ શ્રુતિપ્રામાણ્યાત્ ચ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥ઇન્દ્રિયપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૩૨-૫૧)॥
૩.૧.૩૨ \ કૃષ્ણસારે સતિ ઉપલમ્ભાત્ વ્યતિરિચ્ય ચ ઉપલમ્ભાત્ સંશયઃ 
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૩૩ \ મહદણુગ્રહણાત્
{સાઙ્ખ્યમતખણ્ડનમ્}
૩.૧.૩૪ \ રશ્મ્યર્થસન્નિકર્ષવિશેષાત્ તદ્ગ્રહણમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૩૫ \ તદનુપલબ્ધેઃ અહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૩૬ \ ન અનુમીયમાનસ્ય પ્રત્યક્ષતઃ અનુપલબ્ધિઃ અભાવહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૩૭ \ દ્રવ્યગુણધર્મભેદાત્ ચ ઉપલબ્ધિનિયમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૩૮ \ અનેકદ્રવ્યસમવાયાત્ રૂપવિશેષાત્ ચ રૂપોપલબ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૩૯ \ કર્મકારિતઃ ચ ઇન્દ્રિયાણાં વ્યૂહઃ પુરુષાર્થતન્ત્રઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૪૦ \ મધ્યન્દિનોલ્કાપ્રકાશાનુપલબ્ધિવત્ તદનુપલબ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૪૧ \ ન, રાત્રૌ અપિ અનુપલબ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૪૨ \ બાહ્યપ્રકાશાનુગ્રહાત્ વિષયોપલબ્ધેઃ અનભિવ્યક્તિતઃ અનુપલબ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૪૩ \ અભિવ્યક્તૌ ચ અભિભવાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૪૪ \ નક્તઞ્ચરનયનરશ્મિદર્શનાત્ ચ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૪૫ \ અપ્રાપ્યગ્રહણં કાચાભ્રપટલસ્ફટિકાન્તરિતોપલબ્ધેઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૪૬ \ કુડ્યાન્તરિતાનુપલબ્ધેઃ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૪૭ \ અપ્રતીઘાતાત્ સન્નિકર્ષોપપત્તિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૪૮ \ આદિત્યરશ્મેઃ સ્ફટિકાન્તરિતે અપિ દાહ્યે અવિઘાતાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૪૯ \ ન ઇતરેતરધર્મપ્રસઙ્ગાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૫૦ \ આદર્શોદકયોઃ પ્રસાદસ્વાભાવ્યાત્ રૂપોપલબ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૫૧ \ દૃષ્ટાનુમિતાનાં હિ નિયોગપ્રતિષેધાનુપપત્તિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥ઇન્દ્રિયનાનાત્વપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૫૨-૬૨)॥
૩.૧.૫૨ \ સ્થાનાન્યત્વે નાનાત્વાત્ અવયવિનાનાસ્થાનત્વાત્ ચ સંશયઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૫૩ \ ત્વક્ અવ્યતિરેકાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૫૪ \ ન યુગપત્ અર્થાનુપલબ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૫૫ \ વિપ્રતિષેધાત્ ચ ન ત્વક્ એકા
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૫૬ \ ઇન્દ્રિયાર્થપઞ્ચત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૫૭ \ ન, તદર્થબહુત્વાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૫૮ \ ગન્ધત્વાદ્યવ્યતિરેકાત્ ગન્ધાદીનામપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૫૯ \ વિષયત્વાવ્યતિરેકાત્ એકત્વમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૬૦ \ ન, બુદ્ધિલક્ષણાધિષ્ઠાન-ગત્યાકૃતિ-જાતિપઞ્ચત્વેભ્યઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૬૧ \ ભૂતગુણવિશેષોપલબ્ધેઃ તાદાત્મ્યમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥અર્થપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૬૨-૭૪)॥
૩.૧.૬૨ \ ગન્ધ-રસ-રૂપ-સ્પર્શ-શબ્દાનાં સ્પર્શપર્યન્તાઃ પૃથિવ્યાઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૬૩ \ અપ્-તેજો-વાયૂનાં પૂર્વં પૂર્વમ્ અપોહ્ય આકાશસ્ય ઉત્તરઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૬૪ \ ન, સર્વગુણાનુપલબ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૬૫ \ એકૈકશ્યેન ઉત્તરગુણાસદ્ભાવાત્ ઉત્તરોત્તરાણાં તદનુપલબ્ધિઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૬૬ \ વિષ્ટં હિ અપરં પરેણ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૬૭ \ ન, પાર્થિવાપ્યયોઃ પ્રત્યક્ષત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૬૮ \ પૂર્વપૂર્વગુણોત્કર્ષાત્ તત્તત્ પ્રધાનમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૬૯ \ તદ્ધ્યવસ્થાનં તુ ભૂયસ્ત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૭૦ \ સગુણાનામ્ ઇન્દ્રિયભાવાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૭૧ \ તેન એવ તસ્ય અગ્રહણાત્ ચ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૧.૭૨ \ ન, શબ્દગુણોપલબ્ધેઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૧.૭૩ \ તદુપલબ્ધિઃ ઇતરેતરદ્રવ્યગુણવૈધર્મ્યાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

(ઇતિ ન્યાયસૂત્રે તૃતીયાધ્યાયસ્ય પ્રથમમ્ આહ્નિકમ્)

(દ્વિતીયમ્ આહ્નિકમ્)

॥બુદ્ધેરનિત્યત્વપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૧-૯)॥
૩.૨.૧ \ કર્માકાશસાધર્મ્યાત્ સંશયઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૨ \ વિષયપ્રત્યભિજ્ઞાનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૩ \ સાધ્યસમત્વાત્ અહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૪ \ ન, યુગપત્ અગ્રહણાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૫ \ અપ્રત્યભિજ્ઞાને ચ વિનાશપ્રસઙ્ગઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૬ \ ક્રમવૃત્તિત્વાત્ અયુગપત્ ગ્રહણમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૭ \ અપ્રત્યભિજ્ઞાનં ચ વિષયાન્તરવ્યાસઙ્ગાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૮ \ ન, ગત્યભાવાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૯ \ સ્ફટિકાન્યત્વાભિમાનવત્ તદન્યત્વાભિમાનઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥ક્ષણભઙ્ગપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૧૦-૧૭)॥
૩.૨.૧૦ \ સ્ફટિકે અપિ અપરાપરોત્પત્તેઃ ક્ષણિકત્વાત્ વ્યક્તીનામ્ અહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૧૧ \ નિયમહેત્વભાવાત્ યથાદર્શનમ્ અભ્યનુજ્ઞા
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૧૨ \ ન, ઉત્પત્તિવિનાશકારણોપલબ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૧૩ \ ક્ષીરવિનાશે કારણાનુપલબ્ધિવત્ દધ્યુત્પત્તિવત્ ચ તદુત્પત્તિઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૧૪ \ લિઙ્ગતઃ ગ્રહણાત્ ન અનુપલબ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૧૫ \ ન પયસઃ પરિણામ-ગુણાન્તરપ્રાદુર્ભાવાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૧૬ \ વ્યૂહાન્તરાત્ દ્રવ્યાન્તરોત્પત્તિદર્શનં પૂર્વદ્રવ્યનિવૃત્તેઃ અનુમાનમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૧૭ \ ક્વચિત્ વિનાશકારણાનુપલબ્ધેઃ ક્વચિત્ ચ ઉપલબ્ધેઃ અનેકાન્તઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥બુદ્ધેરાત્મગુણત્વપરીક્ષાપ્રકરણામ્ (૧૮-૪૧)॥
૩.૨.૧૮ \ ન ઇન્દ્રિયાર્થયોઃ, તદ્વિનાશે અપિ જ્ઞાનાવસ્થાનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૧૯ \ યુગપત્ જ્ઞાનાનુપલબ્ધેઃ ચ ન મનસઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૨૦ \ તત્ આત્મગુણત્વે અપિ તુલ્યમ્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૨૧ \ ઇન્દ્રિયૈઃ મનસઃ સન્નિકર્ષાભાવાત્ તદનુત્પત્તિઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૨૨ \ ન, ઉત્પત્તિકારણાનપદેશાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૨૩ \ વિનાશકારણાનુપલબ્ધેઃ ચ અવસ્થાને તન્નિત્યત્વપ્રસઙ્ગઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૨૪ \ અનિત્યત્વગ્રહાત્ બુદ્ધેઃ બુદ્ધ્યન્તરાત્ વિનાશઃ શબ્દવત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૨૫ \ જ્ઞાનસમવેતાત્મપ્રદેશસન્નિકર્ષાત્ મનસઃ સ્મૃત્યુત્પત્તેઃ ન યુગપત્ ઉત્પત્તિઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૨૬ \ ન, અન્તઃ-શરીરવૃત્તિત્વાત્ મનસઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૨૭ \ સાધ્યત્વાત્ અહેતુઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૨૮ \ સ્મરતઃ શરીરધારણોપપત્તેઃ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૨૯ \ ન, તદાશુગતિત્વાન્મનસઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૩૦ \ ન, સ્મરણકાલાનિયમાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૩૧ \ આત્મપ્રેરણ-યદૃચ્છા-જ્ઞતાભિઃ ચ ન સંયોગવિશેષઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૩૨ \ વ્યાસક્તમનસઃ પાદવ્યથનેન સંયોગવિશેષેણ સમાનમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૩૩ \ પ્રણિધાનલિઙ્ગાદિજ્ઞાનાનામ્ અયુગપદ્ભાવાત્ અયુગપત્સ્મરણમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૩૪ \ જ્ઞસ્ય ઇચ્છાદ્વેષનિમિત્તત્વાત્ આરમ્ભનિવૃત્ત્યોઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૩૫ \ તલ્લિઙ્ગત્વાત્ ઇચ્છાદ્વેષયોઃ પાર્થિવાદ્યેષુ અપ્રતિષેધઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૩૬ \ પરશ્વાદિષુ આરમ્ભનિવૃત્તિદર્શનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૩૭ \ નિયમાનિયમૌ તુ તદ્વિશેષકૌ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૩૮ \ યથોક્તહેતુત્વાત્ પારતન્ત્ર્યાત્ અકૃતાભ્યાગમાત્ ચ ન મનસઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૩૯ \ પરિશેષાત્ યથોક્તહેતૂપપત્તેઃ ચ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૪૦ \ સ્મરણં તુ આત્મનઃ જ્ઞસ્વાભાવ્યાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૪૧ \ પ્રણિધાન-નિબન્ધાભ્યાસ-લિઙ્ગ-લક્ષણ-સાદૃશ્ય-પરિગ્રહાશ્રયાશ્રિત સમ્બન્ધાનન્તર્ય-વિયોગૈકકાર્ય-
વિરોધાતિશય-પ્રાપ્તિ-વ્યવધાન-સુખ-દુઃખેચ્છા દ્વેષ-ભયાર્થિત્વ-ક્રિયારાગ-ધર્માધર્મનિમિત્તેભ્યઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥બુદ્ધેરુત્પન્નાપવર્ગિત્વપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૪૨-૪૫)॥
૩.૨.૪૨ \ કર્માનવસ્થાયિગ્રહણાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૪૩ \ અવ્યક્તગ્રહણમ્ અનવસ્થાયિત્વાત્ વિદ્યુત્સમ્પાતે રૂપાવ્યક્તગ્રહણવત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૪૪ \ હેતૂપાદાનાત્ પ્રતિષેદ્ધવ્યાભ્યનુજ્ઞા
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૪૫ \ ન પ્રદીપાર્ચિઃસન્તત્યભિવ્યક્તગ્રહણવત્ તદ્ગ્રહણમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥બુદ્ધેઃ શરીરગુણવ્યતિરેકપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૪૬-૫૫)॥
૩.૨.૪૬ \ દ્રવ્યે સ્વગુણપરગુણોપલબ્ધેઃ સંશયઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૪૭ \ યાવચ્છરીરભાવિત્વાત્ રૂપાદીનામ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૪૮ \ ન, પાકજગુણાન્તરોત્પત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૪૯ \ પ્રતિદ્વન્દ્વિસિદ્ધેઃ પાકજાનામ્ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૫૦ \ શરીરવ્યાપિત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૫૧ \ ન, કેશનખાદિષુ અનુપલબ્ધેઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૫૨ \ ત્વક્પર્યન્તત્વાત્ શરીરસ્ય કેશનખાદિષુ અપ્રસઙ્ગઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૫૩ \ શરીરગુણવૈધર્મ્યાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૫૪ \ ન, રૂપાદીનામ્ ઇતરેતરવૈધર્મ્યાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૫૫ \ ઐન્દ્રિયકત્વાત્ રૂપાદીનામ્ અપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥મનઃપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૫૬-૫૯)॥
૩.૨.૫૬ \ જ્ઞાનાયૌગપદ્યાત્ એકમ્ મનઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૫૭ \ ન, યુગપત્ અનેકક્રિયોપલબ્ધેઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૫૮ \ અલાતચક્રદર્શનવત્ તદુપલબ્ધિઃ આશુસઞ્ચારાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૫૯ \ યથોક્તહેતુત્વાત્ ચ અણુ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥અદૃષ્ટનિષ્પાદ્યત્વપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૬૦-૭૨)॥
૩.૨.૬૦ \ પૂર્વકૃતફલાનુબન્ધાત્ તદુત્પત્તિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૬૧ \ ભૂતેભ્યઃ મૂર્ત્યુપાદાનવત્ તદુપાદાનમ્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૬૨ \ ન, સાધ્યસમત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૬૩ \ ન, ઉત્પત્તિનિમિત્તત્વાત્ માતાપિત્રોઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૬૪ \ તથા આહારસ્ય
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૬૫ \ પ્રાપ્તૌ ચ અનિયમાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૬૬ \ શરીરોત્પત્તિનિમિત્તવત્ સંયોગોત્પત્તિનિમિત્તં કર્મ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૬૭ \ એતેન અનિયમઃ પ્રત્યુક્તઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૬૮ \ તત્ અદૃષ્ટકારિતમ્ ઇતિ ચેત્ પુનઃ તત્પ્રસઙ્ગઃ અપવર્ગે
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૬૯ \ મનઃકર્મનિમિત્તત્વાત્ ચ સંયોગાવ્યુચ્છેદઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૭૦ \ નિત્યત્વપ્રસઙ્ગઃ ચ પ્રાયણાનુપપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૩.૨.૭૧ \ અણુશ્યામતાનિત્યત્વવત્ એતત્ સ્યાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૩.૨.૭૨ \ ન, અકૃતાભ્યાગમપ્રસઙ્ગાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

(ઇતિ ન્યાયસૂત્રે તૃતીયાધ્યાયસ્ય દ્વિતીયમ્ આહ્નિકમ્)

(સમાપ્તઃ ચ અયમ્ તૃતીયઃ અધ્યાયઃ)

(અથ ચતુર્થઃ અધ્યાયઃ)
(પ્રથમમ્ આહ્નિકમ્)
॥પ્રવૃત્તિદોષસામાન્યપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૧-૨)॥

૪.૧.૧ \ પ્રવૃત્તિર્યથોક્તા
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૨ \ તથા દોષાઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥દોષત્રૈરાશ્યપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૩-૮)॥
૪.૧.૩ \ ત્રૈરાશ્યં રાગદ્વેષમોહાર્થાન્તર્ભાવાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૪ \ ન, એકપ્રત્યનીકભાવાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૫ \ વ્યભિચારાદહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૬ \ તેષાં મોહઃ પાપીયાન્, નામૂઢસ્યેતરોત્પત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૭ \ નિમિત્તનૈમિત્તિકભાવાદર્થાન્તરભાવો દોષેભ્યઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૮ \ ન દોષલક્ષણાવરોધાન્મોહસ્ય
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૯ \ નિમિત્તનૈમિત્તિકોપપત્તેશ્ચ તુલ્યજાતીયાનામપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥પ્રેત્યભાવપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૧૦-૧૩)॥
૪.૧.૧૦ \ આત્મનિત્યત્વે પ્રેત્યભાવસિદ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૧૧ \ વ્યક્તાદ્ વ્યક્તાનામ્, પ્રત્યક્ષપ્રામાણ્યાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૧૨ \ ન, ઘટાદ્ ઘટનિષ્પત્તેઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૧૩ \ વ્યક્તાદ્ ઘટનિષ્પત્તેરપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥શૂન્યતોપાદાનનિરાકરણપ્રકરણમ્ (૧૪-૧૮)॥
૪.૧.૧૪ \ અભાવાદ્ ભાવોત્પત્તિઃ, નાનુપમૃદ્ય પ્રાદુર્ભાવાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૧૫ \ વ્યાઘાતાદપ્રયોગઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૧૬ \ ન, અતીતાનાગતયોઃ કારકશબ્દપ્રયોગાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૧૭ \ ન, વિનષ્ટેભ્યો ऽનિષ્પત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૧૮ \ ક્રમનિર્દેશાદપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥ઈશ્વરોપાદાનાતાપ્રકરણમ્ (૧૯-૨૧)॥
૪.૧.૧૯ \ ઈશ્વરઃ કારણમ્, પુરુષકર્માફલ્યદર્શનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૨૦ \ ન, પુરુષકર્માભાવે ફ્લાનિષ્પત્તેઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૨૧ \ તત્કારિતત્વાદ્ અહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥આકસ્મિકત્વનિરાકરણપ્રકરણમ્ (૨૨-૨૪)॥
૪.૧.૨૨ \ અનિમિત્તતો ભાવોત્પત્તિઃ, કણ્ટકતૈક્ષ્ણ્યાદિદર્શનાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૨૩ \ અનિમિત્તનિમિત્તત્વાન્નનિમિત્તતઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૨૪ \ નિમિત્તનિમિત્તયોરર્થાન્તરભાવાદપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥સર્વાનિત્યત્વનિરાકરણપ્રકરણમ્ (૨૫-૨૮)॥
૪.૧.૨૫ \ સર્વમ્ અનિત્યમ્, ઉત્પત્તિવિનાશધર્મકત્વાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૨૬ \ ન, અનિત્યતાનિત્યત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૨૭ \ તદનિત્યત્વમગ્નેર્દાહ્યં વિનાશ્યાનુવિનાશવત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૨૮ \ નિત્યસ્યાપ્રત્યાખ્યાનમ્, યથોપલબ્ધિ વ્યવસ્થાનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥સર્વનિત્યત્વનિરાકરણમ્ (૨૯-૩૩)॥
૪.૧.૨૯ \ સર્વં નિત્યમ્, પઞ્ચભૂતનિત્યત્વાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૩૦ \ ન, ઉત્પત્તિવિનાશકારણોપલબ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૩૧ \ તલ્લક્ષણાવરોધાદપ્રતિષેધઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૩૨ \ ન, ઉત્પત્તિતત્કારણોપલબ્ધેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૩૩ \ ન, વ્યવસ્થાનુપપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥સર્વપૃથક્ત્વનિરાકરણપ્રકરણમ્ (૩૪-૩૬)॥
૪.૧.૩૪ \ સર્વં પૃથગ્, ભાવલક્ષણપૃથક્ત્વાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૩૫ \ ન, અનેકલક્ષણૈરેકભાવનિષ્પત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૩૬ \ લક્ષણવ્યવસ્થાનાદેવાપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥સર્વશૂન્યતાનિરાકરણપ્રકરણમ્ (૩૭-૪૦)॥
૪.૧.૩૭ \ સર્વમ્ અભાવો ભાવેષ્વિતરેતરાભાવસિદ્ધેઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૩૮ \ ન, સ્વભાવસિદ્ધેર્ભાવાનામ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૩૯ \ ન સ્વભાવસિદ્ધિઃ, આપેક્ષિકત્વાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૪૦ \ વ્યાહતત્વાદયુક્તમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥સંખ્યૈકાન્તવાદપ્રકરણમ્ (૪૧-૪૩)॥
૪.૧.૪૧ \ સંખ્યૈકાન્તાસિદ્ધિઃ, કારણાનુપપત્ત્યુપપત્તિભ્યામ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૪૨ \ ન, કારણવયવાભાવાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૪૩ \ નિરવયવત્વાદહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥ફલપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૪૪-૫૪)॥
૪.૧.૪૪ \ સદ્યઃ કાલાન્તરે ચ ફલનિષ્પત્તેઃ સંશયઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૪૫ \ ન સદ્યઃ, કાલાન્તરોપભોગ્યત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૪૬ \ કાલાન્તરેણાનિષ્પત્તિહેતુર્વિનાશાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૪૭ \ પ્રાઙ્નિષ્પત્તેર્વૃક્ષફલવત્ તત્સ્યાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૪૮ \ નાસન્ન સન્ન સદસત્, સદસતોર્વૈધર્મયાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૪૯ \ ઉત્પાદવ્યયદર્શનાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૫૦ \ બુદ્ધિસિદ્ધં તુ તદસત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૫૧ \ આશ્રયવ્યતિરેકાદ્ વૃક્ષફલોત્પત્તિવદ્ ઇત્યહેતુઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૫૨ \ પ્રીતેરાત્માશ્રયત્વાદપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૫૩ \ ન પુત્રપશુસ્ત્રીપરિચ્છેદહિરણ્યાન્નાદિફલનિર્દ્દેશાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૫૪ \ તત્સમ્બન્ધાત્ ફલનિષ્પત્તેસ્તેષુ ફલવદુપચારઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥દુઃખપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૫૫-૫૮)॥
૪.૧.૫૫ \ વિવિધવાધનાયોગાદ્ દુઃખમેવ જન્મોત્પત્તિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૫૬ \ ન, સુખસ્યાપ્યન્તરાલનિષ્પત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૫૭ \ ભાધનાનિવૃત્તેર્વેદયતઃ પ્ર્યેષણદોષાદપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૫૮ \ દુઃખવિકલ્પે સુખાભિમાનાચ્ચ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥અપવર્ગપરીક્ષાપ્રકરણમ્ (૫૯-૬૮)॥
૪.૧.૫૯ \ ઋણક્લેશપ્રવૃત્ત્યનુબ્ન્ધાદપવર્ગાભાવઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૬૦ \ પ્રધાનશબ્દાનુપપત્તેર્ગુણશબ્દેનાનુવાદો નિન્દાપ્રશંસોપપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૬૧ \ સમારોપણાદાત્મન્યપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૬૨ \ પાત્રચયાન્તાનુપપત્તેશ્ચ ફલાભાવઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૬૩ \ સુષુપ્તસ્ય સ્વપ્નાદર્શને ક્લેશાભાવાદપવર્ગઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૬૪ \ ન પ્રવૃત્તિઃ પ્રતિસન્ધાનાય હીનક્લેશસ્ય
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૬૫ \ ન, ક્લેશસન્તતેઃ સ્વાભાવિકત્વાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૧.૬૬ \ પ્રાગુત્પત્તેરભાવાનિત્યત્વવત્ સ્વાભાવિકે ऽપ્યનિત્યત્વમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૬૭ \ અણુશ્યામતાનિત્યત્વવદ્ વા
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૧.૬૮ \ ન, સઙ્કલ્પનિમિત્તત્વાચ્ચ રાગાદીનામ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

(ઇતિ ન્યાયસૂત્રે ચતુર્થાધ્યાયસ્ય પ્રથમમ્ આહ્નિકમ્)

(દ્વિતીયમ્ આહ્નિકમ્)
॥તત્ત્વજ્ઞાનોત્પત્તિપ્રકરણમ્ (૧-૩)॥
૪.૨.૧ \ દોષનિમિત્તાનાં તત્ત્વજ્ઞાનાદહઙ્કારનિવૃત્તિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૨ \ દોષનિમિત્તં રૂપાદયો વિષયઃ સઙ્કલ્પકૃતાઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૩ \ તન્નિમિત્તં ત્વવયવ્યભિમાનઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥પ્રાસઙ્ગિકમ્ અવયવિપ્રકરણમ્ (૪-૧૭)॥
૪.૨.૪ \ વિદ્યાવિદ્યાદ્વૈવિધ્યાત્ સંશયઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૫ \ તદસંશયઃ, પૂર્વહેતુપ્રસિદ્ધત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૬ \ વૃત્ત્યનુપપત્તેરપિ તર્હિ ન સંશયઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૭ \ કૃત્સ્નૈકદેશાવૃત્તિત્વાદવયવાનામવયવ્યભાવઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૮ \ તેષુ ચાવૃત્તેરવયવ્યભાવઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૯ \ પૃથક્ ચાવયવેભ્યો ऽવૃત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૧૦ \ ન ચાવયવ્યવયવાઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૧૧ \ એકસ્મિન્ ભેદાભાવાદ્ ભેદશબ્દપ્રયોગાનુપપત્તેરપ્રશ્નઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૧૨ \ અવયવાન્તરભાવે ऽપ્યવૃત્તેરહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૧૩ \ કેશસમૂહે તૈમિરિકોપલબ્ધિવત્ તદુપલબ્ધિઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૧૪ \ સ્વવિષયાનતિક્રમેણેન્દ્રિયસ્ય પટુમન્દભાવાદ્વિષયગ્રહણસ્ય તથાભાબો નાવિષયે પ્રવૃત્તિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૧૫ \ અવયવાવયવિપ્રસઙ્ગશ્ચૈવમાપ્રલયાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૧૬ \ ન પ્રલયો ऽણુસદ્ભાવાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૧૭ \ પરં વા ત્રુટેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥ઔપોદ્ઘાતિકં નિરવયવપ્રકરણમ્ (૧૮-૨૫)॥
૪.૨.૧૮ \ આકાશવ્યતિભેદાત્ તદનુપપત્તિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૧૯ \ આકાશાસર્વગતત્વં વા
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૨૦ \ અન્તર્બહિશ્ચ કાર્યદ્રવ્યસ્ય કારણાન્તરવચનાદકાર્યે તદભાવઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૨૧ \ શબ્દસંયોગવિભાવાચ્ચ સર્વગતમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૨૨ \ અવ્યૂહાવિષ્ટમ્ભવિભુત્વાનિ ચાકાશધર્માઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૨૩ \ મૂર્તિમતાં ચ સંસ્થાનોપપત્તેરવયવસદ્ભાવઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૨૪ \ સંયોગોપપત્તેશ્ચ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૨૫ \ અનવસ્થાકારિત્વાદનવસ્થાનુપપત્તેશ્ચાપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥બાહ્યાર્થભઙ્ગનિરાકરણપ્રકરણમ્ (૨૬-૩૭)॥
૪.૨.૨૬ \ બુદ્ધ્યા વિવેચનાત્તુ ભાવાનાં યાથાત્મ્યાનુપલબ્ધિસ્તન્ત્વપકર્ષણે પટસદ્ભાવાનુપલબ્ધિવત્ તદનુપલબ્ધિઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૨૭ \ વ્યાહતત્વાદહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૨૮ \ તદાશ્રયત્વાદપૃથગ્ગ્રહણમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૨૯ \ પ્રમાણતશ્ચાર્થપ્રતિપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૩૦ \ પ્રમાણાનુપપત્ત્યુપપત્તિભ્યામ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૩૧ \ સ્વપ્નવિષયાભિમાનવદયં પ્રમાણપ્રમેયાભિમાનઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૩૨ \ માયાગન્ધર્વનગરમૃગતૃષ્ણિકાવદ્વા
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૩૩ \ હેત્વભાવાદસિદ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૩૪ \ સ્મૃતિસંકલ્પવચ્ચ સ્વપ્નવિષયાભિમાનઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૩૫ \ મિથ્યોપલબ્ધેર્વિનાશસ્તત્ત્વજ્ઞાનાત્સ્વપ્નવિષયાભિમાનપ્રણાશવત્ પ્રતિબોધે
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૩૬ \ બુદ્ધેશ્ચૈવં નિમિત્તસદ્ભાવોપલમ્ભાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૩૭ \ તત્ત્વપ્રધાનભેદાચ્ચ મિથ્યાબુદ્ધેર્દ્વૈવિધ્યોપપત્તિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥તત્ત્વજ્ઞાનવિવૃદ્ધિપ્રકરણમ્ (૩૮-૪૯)॥
૪.૨.૩૮ \ સમાધિવિશેષાભ્યાસાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૩૯ \ ન, અર્થવિશેષપ્રાવલ્યાત્
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૪૦ \ ક્ષુદાદિભિઃ પ્રવર્તનાચ્ચ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૪૧ \ પૂર્વકૃતફલાનુબન્ધાત્ તદુત્પત્તિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૪૨ \ અરણ્યગુહાપુલિનાદિષુ યોગાભ્યાસોપદેશઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૪૩ \ અપવર્ગે ऽપ્યેવં પ્રસઙ્ગઃ
{પૂર્વપક્ષ-સૂત્ર}
૪.૨.૪૪ \ ન, નિષ્પન્નાવશ્યમ્ભાવિત્વાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૪૫ \ તદભાવશ્ચાપવર્ગે
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૪૬ \ તદર્થં યમનિયમાભ્યાસાત્મસંસ્કારો યોગાચ્ચાધ્યાત્મવિધ્યુપાયૈઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૪૭ \ જ્ઞાનગ્રહણાભ્યાસસ્તદ્વિદ્યૈશ્ચ સહ સંવાદઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૪૮ \ તં શિષ્યગુરુસબ્રહ્મચારિવિશિષ્ટશ્રેયો ऽર્થિભિરનસૂયિભિરભ્યુપેયાત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૪૯ \ પ્રતિપક્ષહીનમ્ અપિ વા પ્રયોજનાર્થમર્થિત્વે

॥તત્ત્વજ્ઞાનપરિપાલનપ્રકરણમ્ (૫૦-૫૧)॥
૪.૨.૫૦ \ તત્ત્વાધ્યવસાયસંરક્ષણાર્થં જલ્પવિતણ્ડે, બીજપ્રરોહસંરક્ષ્ણાર્થં કણ્ટકશાખાવરણવત્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૪.૨.૫૧ \ તાભ્યાં વિગૃહ્યકથનમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

(ઇતિ ન્યાયસૂત્રે ચતુર્થાધ્યાયસ્ય દ્વિતીયમ્ આહ્નિકમ્)

(સમાપ્તશ્ચ ચતુર્થઃ અધ્યાયઃ)

(અથ પઞ્ચમઃ અધ્યાયઃ)
(પ્રથમમ્ આહ્નિકમ્)
॥સત્પ્રતિપક્ષદેશનાભાસપ્રકર્ણમ્ (૧-૩)॥
૫.૧.૧ \ સાધર્મ્યવૈધર્મ્યોત્કર્ષાપકર્ષવર્ણ્યાવર્ણ્યવિકલ્પસાધ્યપ્રાપ્ત્યપ્રાપ્તિપ્રષઙ્ગપ્રતિદૃષ્ટાન્તાનુત્પત્તિ-
સંશયપ્રકરણહેત્વર્થા પત્ત્યવિશેષોપપત્ત્યુપલબ્ધ્યનુપલબ્ધિનિત્યાનિત્યકઆર્યસમાઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૨ \ સાધર્મ્યવૈધર્મ્યાભ્યામુપસંહારે તદ્ધર્મવિપર્યયોપપત્તેઃ સાધર્મ્યવૈધર્મ્યસમૌ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૩ \ ગોત્વાદ્ ગોસિદ્ધિવત્ તત્સિદ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥ઉત્કર્ષસમાદિજાતિષટ્કપ્રકરણમ્ (૪-૬)॥
૫.૧.૪ \ સાધ્યદૃષ્ટાન્તયોર્ધર્મવિકલ્પાદુભયસાધ્યત્વાચ્ચોત્કર્ષાપકર્ષ વર્ણ્યવિકલ્પસાધ્યસમાઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૫ \ કિઞ્ચિત્સાધર્મ્યાદુપસંહારસિદ્ધેર્વૈધર્મ્યાદપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૬ \ સાધ્યાતિદેશાચ્ચ દૃષ્ટાન્તોપપ્ત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥પ્રાપ્ત્યપ્રાપ્તિસમજાતિદ્વયપ્રકરણમ્ (૭-૮)॥
૫.૧.૭ \ પ્રાપ્ય સાધ્યમપ્રાપ્ય વા હેતોઃ પ્રાપ્ત્યાવિશિષ્ટત્વાદપ્રાપ્ત્યાસાધાક ત્વાચ્ચ પ્રાપ્ત્યપ્રાપ્તિસમૌ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૮ \ ઘટાદિનિષ્પત્તિદર્શનાત્ પીડને ચાભિચારાદપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥પ્રસઙ્ગપ્રતિદૃષ્ટાન્તસમપ્રકરણમ્ (૯-૧૧)॥
૫.૧.૯ \ દૃષ્ટાન્તસ્ય કારણાનપદેશાત્ પ્રત્યવસ્થાનાચ્ચ પ્રતિદૃષ્ટાન્તેન પ્રસઙ્ગપ્રતિદૃષ્ટાન્તસમૌ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૧૦ \ પ્રદીપોપાદાનપ્રસઙ્ગનિવૃત્તિવત્ તદ્વિનિવૃત્તિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૧૧ \ પ્રતિદૃષ્ટાન્તહેતુત્વે ચ નાહેતુર્દૃષ્ટાન્તઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥અનુત્પત્તિસમપ્રકરણમ્ (૧૨-૧૩)॥
૫.૧.૧૨ \ પ્રાગુત્પત્તેઃ કારણાભાવાદનુત્પત્તિસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૧૩ \ તથાભાવાદુત્પન્નસ્ય કારણોપપત્તેર્ન કારણપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}


॥સંશયસમપ્રકરણમ્ (૧૪-૧૫)॥
૫.૧.૧૪ \ સામાન્યદૃષ્ટાન્તયોરૈન્દ્રિયકત્વે સમાને નિત્યાનિત્યસાધર્મ્યાત્ સંશયસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૧૫ \ સાધર્મ્યાત્સંશયે ન સંશયો વૈધર્મ્યાદુભયથા વા સંશયે ऽત્યન્ત સંશયપ્રસઙ્ગો 
નિત્યત્વાનભ્યૂપગમાચ્ચ સામાન્યસ્યાપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥પ્રકરણસમપ્રકરણમ્ (૧૬-૧૭)॥
૫.૧.૧૬ \ ઉભયસાધર્મ્યાત્ પ્રક્રિયાસિદ્ધેઃ પ્રકરણસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૧૭ \ પ્રતિપક્ષાત્ પ્રકરણસિદ્ધેઃ પ્રતિષેધાનુપપત્તિઃ પ્રતિપક્ષોપપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥અહેતુસમપ્રકરણમ્ (૧૮-૨૦)॥
૫.૧.૧૮ \ ત્રૈકાલ્યાસિદ્ધેર્હેતોરહેતુસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૧૯ \ ન હેતુતઃ સાધ્યસિદ્ધેસ્ત્રૈકાલ્યાસ્સિદ્ધિઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૨૦ \ પ્રતિષેધાનુપપત્તેશ્ચ પ્રતિષેદ્ધવ્યાપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥અર્થાપત્તિસમપ્રકરણમ્ (૨૧-૨૨)॥
૫.૧.૨૧ \ અર્થાપત્તિતઃ પ્રતિપક્ષસિદ્ધેરર્થાપત્તિસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૨૨ \ અનુક્તસ્યાર્થાપત્તેઃ પક્ષહાનેરુપપત્તિરનુક્તત્વાદનૈકાન્તિકત્વાચ્ ચાર્થાપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥અવિશેષસમપ્રકરણમ્ (૨૩-૨૪)॥
૫.૧.૨૩ \ એકધર્મોપપત્તેરવિશેષે સર્વાવિશેષપ્રસઙ્ગાત્સદ્ભાબોપપત્તેર્-
અવિશેષસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૨૪ \ ક્વચિદ્ધર્માનુપપત્તેઃ ક્વચિચ્ચોપપત્તેઃ પ્રતિષેધાભાવઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥ઉઅપપત્તિસમપ્રકરણમ્ (૨૫-૨૬)॥
૫.૧.૨૫ \ ઉભયોકારણોપપત્તેરુપપત્તિસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૨૬ \ ઉઅપપત્તિકારણાભ્યનિઞ્જાનાદપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥ઉપલબ્ધિસમપ્રકરણમ્ (૨૭-૨૮)॥
૫.૧.૨૭ \ નિર્દિષ્ટકારણાભાવે ऽપ્યુપલમ્ભાદુપલબ્ધિસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૨૮ \ કારણાન્તરાદપિ તદ્ધર્મોપપત્તેરપ્રતિષેધઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥અનુપલબ્ધિસમપ્રકરણમ્ (૨૯-૩૧)॥
૫.૧.૨૯ \ તદનુપલબ્ધેરનુપલમ્ભાદભાવસિદ્ધૌ તદ્વિપરીતોપપત્તેર્ અનુપલબ્ધિસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૩૦ \ અનુપલમ્ભાત્મકત્વાદનુપલબ્ધેરહેતુઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૩૧ \ જ્ઞાનવિકલ્પાનાં ચ ભાવાભાવસંવેદનાદધ્યાત્મમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥અનિત્યસમપ્રકરણમ્ (૩૨-૩૪)
૫.૧.૩૨ \ સાધર્મ્યાત્તુલ્યધર્મોપપત્તેઃ સર્વાનિત્યત્વપ્રસઙ્ગાદનિત્યસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૩૩ \ સાધર્મ્યાદસિદ્ધેઃ પ્રતિષેધાસિદ્ધિઃ પ્રતિષેધ્યસાધર્મ્યાચ્ચ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૩૪ \ દૃષ્ટાન્તે ચ સાધ્યસાધનભાવેન પ્રજ્ઞાતસ્ય ધર્મસ્ય તસ્ય્સ ચોભયથા ભાવાન્નાવિશેષઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥અનિત્યસમપ્રકરણમ્ (૩૫-૩૬)॥
૫.૧.૩૫ \ નિત્યમનિત્યભાવાદનિત્યે નિત્યત્વોપપત્તેર્નિત્યસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૩૬ \ પ્રતિષેધ્યે નિત્યમનિત્યભાવાદનિત્યે ऽનિત્યત્વોપપત્તેઃ પ્રતિષેધાભાવઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥કાર્યસમપ્રકરણમ્ (૩૭-૩૮)॥
૫.૧.૩૭ \ પ્રયત્નકાર્યાનેકત્વાત્ કાર્યસમઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૩૮ \ કાર્યાન્યત્વે પ્રયત્નાહેતુત્વમનુપલબ્ધિકારણોપપત્તેઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

॥ષટ્પક્ષીપ્રકરણમ્ (૩૯-૪૦)॥
૫.૧.૩૯ \ પ્રતિષેધે ऽપિ સમાનદોષઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૪૦ \ સર્વત્રૈવમ્
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૪૧ \ પ્રતિષેધવિપ્રતિષેધે પ્રતિષેધદોષવદ્ દોષઃ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૪૨ \ પ્રતિષેધં સદોષમભ્યુપેત્ય પ્રતિષેધવિપ્રતિષેધે સમાનો દોષપ્રસઙ્ગો મતાનુજ્ઞા
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}
૫.૧.૪૩ \ સ્વપક્ષલક્ષનાપેક્ષોપપત્ત્યુપસંહારે હેતુનિર્દેશે પરપક્ષદોષા ભ્યુપગમાત્ સમાનો દોષ ઇતિ
{સિદ્ધાન્ત-સૂત્ર}

(ઇતિ ન્યાયસૂત્રે પઞ્ચમાધ્યાયસ્ય પ્રથમમ્ આહ્નિકમ્)

(દ્વિતીયમ્ આહ્નિકમ્)

૫.૨.૧ \ પ્રતિજ્ઞાહાનિઃ પ્રતિજ્ઞાન્તરં પ્રતિજ્ઞાવિરોધઃ પ્રતિજ્ઞાસન્ન્યાસો હેત્વન્તરમ્ અર્થાન્તરં 
નિરર્થકમ્ અવિજ્ઞાતાર્થમ્ અપાર્થકમ્ અપ્રાપ્ત કાલં ન્યૂનમ્ અધિકં પુનરુક્તમ્ અનનુભાષણમ્ 
અજ્ઞાનમ્ અપ્રતિભા વિક્ષેપો મતાનુજ્ઞા પર્યનુયોજ્યોપેક્ષણં નિરનુયોજ્યાનુયોગો ऽપસિદ્ધાન્તો 
હેત્વા ભાસાશ્ચ નિગ્રહસ્થાનાનિ
{નિગ્રહસ્થાન-ઉદ્દેશ-સૂત્રમ્}

॥નિગ્રહસ્થાનપઞ્ચકપ્રકરણમ્ (૨-૬)॥
૫.૨.૨ \ પ્રતિદૃષ્ટાન્તધર્માભ્યનુજ્ઞા સ્વદૃષ્ટાન્તે પ્રતિજ્ઞાહાનિઃ
{પ્રતિજ્ઞાહાનિઃ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૩ \ પ્રતિજ્ઞાતાર્થપ્રતિષેધધર્મવિકલ્પાત્ તદર્થનિર્દેશઃ પ્રતિજ્ઞાન્તર.
{પ્રતિજ્ઞાન્તર-લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૪ \ પ્રતિજ્ઞાહેત્વોર્વિરોધઃ પ્રતિજ્ઞાવિરોધઃ
{પ્રતિજ્ઞાવિરોધઃ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૫ \ પક્ષપ્રતિષેધે પ્રતિજ્ઞાતાર્થાપનયનં પ્રતિજ્ઞાસન્ન્યાસઃ
{પ્રતિજ્ઞાસન્ન્યાસઃ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૬ \ અવિશેષોક્તે હેતૌ પ્રતિષિદ્ધે વિશેષમિચ્છતો હેત્વન્તરમ્
{હેત્વન્તરમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}

॥નિગ્રહસ્થાનચતુષ્કપ્રકરણમ્ (૭-૧૦)॥
૫.૨.૭ \ પ્રકૃતાદર્થાદપ્રતિસમ્બ્દ્ધાર્થમર્થાન્તરમ્
{અર્થાન્તરમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૮ \ વર્ણક્રમનિર્દેશવન્નિરર્થકમ્
{નિરર્થકમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૯ \ પરિષત્પ્રતિવાદિભ્યાં ત્રિરભિહિતમપ્યવિજ્ઞાતમવિજ્ઞાતાર્થમ્
{અવિજ્ઞાતાર્થમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૧૦ \ પૌર્વાપર્યાયોગાદપ્રતિસમ્બદ્ધાર્થમપાર્થકમ્
{અપાર્થકમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}

॥નિગ્રહસ્થાનત્રિકપ્રકરણમ્ (૧૧-૧૩)॥
૫.૨.૧૧ \ અવયવવિપર્યાસવચનમપ્રાપ્તકાલમ્
{અપ્રાપ્તકાલમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૧૨ \ હીનમન્યતમેનાપ્યવયવેન ન્યૂનમ્
{ન્યૂનમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૧૩ \ હેતૂદાહરણાધિકમ્ અધિકમ્
{અધિકમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}

॥પુનરુક્તિનિગ્રહસ્થાનપ્રકરણમ્ (૧૪-૧૬)॥
૫.૨.૧૪ \ શબ્દાર્થયોઃ પુનર્વચનં પુનરુક્તમ્ અન્યત્ર અનુવાદાત્
{પુનરુક્તમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૧૫ \ અનુવાદે તુ અપુનરુક્તં શબ્દાભ્યાસાત્ અર્થવિશેષોપપત્તેઃ
{પુનરુક્તમ્ લક્ષણાપવાદસૂત્રમ્}
૫.૨.૧૬ \ અર્થાત્ આપન્નસ્ય સ્વશબ્દેન પુનર્વચનમ્
{પુનરુક્તમ્ લક્ષણાપવાદસૂત્રમ્}

॥ઉત્તરવિરોધિનિગ્રહસ્થાનચતુષ્કપ્રકરણમ્ (૧૭-૨૦)॥
૫.૨.૧૭ \ વિજ્ઞાતસ્ય પરિષદા ત્રિઃ અભિહિતસ્ય અપિ અપ્રત્યુચ્ચારણમ્ અનનુભાષણમ્
{અનનુભાષણમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૧૮ \ અવિજ્ઞાતમ્ ચ અજ્ઞાનમ્
{અજ્ઞાનમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૧૯ \ ઉત્તરસ્ય અપ્રતિપત્તિઃ અપ્રતિભા
{અપ્રતિભા લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૨૦ \ કાર્યવ્યાસઙ્ગાત્ કથાવિચ્છેદઃ વિક્ષેપઃ
{વિક્ષેપઃ લક્ષણ-સૂત્રમ્}

॥મતાનુજ્ઞાદિનિગ્રહસ્થાનત્રિકપ્રકરણમ્ (૨૧-૨૩)॥
૫.૨.૨૧ \ સ્વપક્ષે દોષાભ્યુપગમાત્ પરપક્ષે દોષપ્રસઙ્ગઃ મતાનુજ્ઞા
{મતાનુજ્ઞા લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૨૨ \ નિગ્રહસ્થાનપ્રાપ્તસ્ય અનિગ્રહઃ પર્યનુયોજ્યોપેક્ષણમ્
{પર્યનુયોજ્યોપેક્ષણમ્ લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૨૩ \ અનિગ્રહસ્થાને નિગ્રહસ્થાનાભિયોગઃ નિરનુયોજ્યાનુયોગઃ
{નિરનુયોજ્યાનુયોગ લક્ષણ-સૂત્રમ્}

॥કથકાન્યોક્તિનિરૂપ્યનિગ્રહસ્થાનદ્વયપ્રકરણમ્ (૨૪-૨૫)॥
૫.૨.૨૪ \ સિદ્ધાન્તમ્ અભ્યુપેત્ય અનિયમાત્ કથાપ્રસઙ્ગઃ અપસિદ્ધાન્તઃ
{અપસિદ્ધાન્ત લક્ષણ-સૂત્રમ્}
૫.૨.૨૫ \ હેત્વાભાસાઃ ચ યથોક્તાઃ
{હેત્વાભાસ નિરૂપણમ્}

(ઇતિ ન્યાયસૂત્રે પઞ્ચમાધ્યાયસ્ય દ્વિતીયમ્ આહ્નિકમ્)
(સમાપ્તશ્ચાયમ્ પઞ્ચમાધ્યાયઃ)
ન્યાયદર્શનં સમાપ્તમ્