॥౧॥
కశ్చిత్
కాన్తావిరహగురుణా
స్వాధికారాత్
ప్రమత్తః
శాపేనాస్తంగమితమహిమా
వర్షభోగ్యేణ భర్తుః।
యక్షశ్
చక్రే జనకతనయాస్నానపుణ్యోదకేషు
స్నిగ్ధచ్ఛాయాతరుషు
వసతిం రామగిర్యాశ్రమేషు॥౧.౧॥
తస్మిన్న్
అద్రౌ కతిచిద్
అబలావిప్రయుక్తః
స కామీ
నీత్వా
మాసాన్ కనకవలయభ్రంశరిక్తప్రకోష్ఠః।
ఆషాఢస్య
ప్రథమదివసే మేఘమ్
ఆశ్లిష్టసానుం
వప్రక్రీడాపరిణతగజప్రేక్షణీయం
దదర్శ॥౧.౨॥
తస్య
స్థిత్వా కథమ్
అపి పురః కౌతుకాధానహేతోర్
అన్తర్బాష్పశ్
చిరమ్ అనుచరో రాజరాజస్య
దధ్యౌ।
మేఘాలోకే
భవతి సుఖినో ऽప్య్ అన్యథావృత్తి
చేతః
కణ్ఠాశ్లేషప్రణయిని
జనే కిం పునర్
దూరసంస్థే॥౧.౩॥
ప్రత్యాసన్నే
నభసి దయితాజీవితాలమ్బనార్థీ
జీమూతేన
స్వకుశలమయీం హారయిష్యన్
ప్రవృత్తిమ్।
స ప్రత్యగ్రైః
కుటజకుసుమైః కల్పితార్ఘాయ
తస్మై
ప్రీతః
ప్రీతిప్రముఖవచనం
స్వాగతం వ్యాజహార॥౧.౪॥
ధూమజ్యోతిఃసలిలమరుతాం
సంనిపాతః క్వ మేఘః
సన్దేశార్థాః
క్వ పటుకరణైః ప్రాణిభిః
ప్రాపణీయాః।
ఇత్య్
ఔత్సుక్యాద్ అపరిగణయన్
గుహ్యకస్ తం యయాచే
కామార్తా
హి ప్రకృతికృపణాశ్
చేతనాచేతఏషు॥౧.౫॥
జాతం
వంశే భువనవిదితే
పుష్కరావర్తకానాం
జానామి
త్వాం ప్రకృతిపురుషం
కామర్ఊపం మఘోనః।
తేనార్థిత్వం
త్వయి విధివశాద్
దూరబన్ధుర్ గతో
ऽహం
యాచ్ఞా
మోఘా వరమ్ అధిగుణే
నాధమే లబ్ధకామా॥౧.౬॥
సంతప్తానాం
త్వమసి శరణం తత్
పయోద ప్రియాయాః
సందేశం
మే హర ధనపతిక్రోధవిశ్లేషితస్య।
గన్తవ్యా
తే వసతిర్ అలకా
నామ యక్షేశ్వరాణాం
బాహ్యోద్యానస్థితహరశిరశ్చన్ద్రికాధౌతహర్మ్యా॥౧.౭॥
త్వామ్
ఆర్ఊఢం పవనపదవీమ్
ఉద్గృహీతాలకాన్తాః
ప్రేక్షిష్యన్తే
పథికవనితాః ప్రత్యయాద్
ఆశ్వసన్త్యః।
కః సంనద్ధే
విరహవిధురాం త్వయ్య్
ఉపేక్షేత జాయాం
న స్యాద్
అన్యో ऽప్య్ అహమ్ ఇవ జనో
యః పరాధీనవృత్తిః॥౧.౮॥
త్వాం
చావశ్యం దివసగణనాతత్పరామ్
ఏకపత్నీమ్
అవ్యాపన్నామ్
అవిహతగతిర్ ద్రక్ష్యసి
భ్రాతృజాయామ్।
ఆశాబన్ధః
కుసుమసదృశం ప్రాయశో
హ్య్ అఙ్గనానాం
సద్యః
పాతి ప్రణయి హృదయం
విప్రయోగే రుణద్ధి॥౧.౯॥
మన్దం
మన్దం నుదతి పవనశ్
చానుకూలో యథా త్వాం
వామశ్
చాయం నదతి మధురం
చాతకస్ తే సగన్ధః।
గర్భాధానక్షణపరిచయాన్
నూనమ్ ఆబద్ధమాలాః
సేవిష్యన్తే
నయనసుభగం ఖే భవన్తం
బలాకాః॥౧.౧౦॥
కర్తుం
యచ్ చ ప్రభవతి
మహీమ్ ఉచ్ఛిలీన్ధ్రామ్
అవన్ధ్యాం
తచ్
ఛ్రుత్వా తే శ్రవణసుభగం
గర్జితం మానసోత్కాః।
ఆ కైలాసాద్
బిసకిసలయచ్ఛేదపాథేయవన్తః
సంపత్స్యన్తే
నభసి భవతో రాజహంసాః
సహాయాః॥౧.౧౧॥
ఆపృచ్ఛస్వ
ప్రియసఖమ్ అముం
తుఙ్గమ్ ఆలిఙ్గ్య
శైలం
వన్ద్యైః
పుంసాం రఘుపతిపదైర్
అఙ్కితం మేఖలాసు।
కాలే
కాలే భవతి భవతో
యస్య సంయోగమ్ ఏత్య
స్నేహవ్యక్తిశ్
చిరవిరహజం ముఞ్చతో
బాష్పముష్ణమ్॥౧.౧౨॥
మర్గం
తావచ్ ఛృణు కథయతస్
త్వత్ప్రయాణానుర్ఊపం
సందేశం
మే తదను జలద శ్రోష్యసి
శ్రోత్రపేయమ్।
ఖిన్నః
ఖిన్నః శిహరిషు
పదం న్యస్య గన్తాసి
యత్ర
క్షీణః
క్షీణః పరిలఘు
పయః స్రోతసాం చోపభుజ్య॥౧.౧౩॥
అద్రేః
శృఙ్గం హరతి పవనః
కిం స్విద్ ఇత్య్
ఉన్ముఖీభిర్
దృష్టోత్సాహశ్
చకితచకితం ముగ్ధసిద్ధాఙ్గనాభిః।
స్థానాద్
అస్మాత్ సరసనిచులాద్
ఉత్పతోదఙ్ముఖః
ఖం
దిఙ్నాగానాం
పథి పరిహరన్ స్థూలహస్తావలేపాన్॥౧.౧౪॥
రత్నచ్ఛాయావ్యతికర
ఇవ ప్రేక్ష్యమేతత్పురస్తాద్
వల్మీకాగ్రాత్
ప్రభవతి ధనుఃఖణ్డమ్
ఆఖణ్డలస్య।
యేన
శ్యామం వపుర్ అతితరాం
కాన్తిమ్ ఆపత్స్యతే
తే
బర్హేణేవ
స్ఫురితరుచినా
గోపవేషస్య విష్ణోః॥౧.౧౫॥
త్వయ్య్
ఆయన్తం కృషిఫలమ్
ఇతి భ్ర్ఊవికారాన్
అభిజ్ఞైః
ప్రీతిస్నిగ్ధైర్జనపదవధూలోచనైః
పీయమానః।
సద్యఃసీరోత్కషణసురభి
క్షేత్రమ్ ఆరుహ్య
మాలం
కించిత్
పశ్చాద్ వ్రజ లఘుగతిర్
భూయ ఏవోత్తరేణ॥౧.౧౬॥
త్వామ్
ఆసారప్రశమితవనోపప్లవం
సాధు మూర్ధ్నా
వక్ష్యత్య్
అధ్వశ్రమపరిగతం
సానుమాన్ ఆమ్రకూటః।
న క్షుద్రో
ऽపి ప్రథమసుకృతాపేక్షయా
సంశ్రయాయ
ప్రాప్తే
మిత్రే భవతి విముఖః
కిం పునర్ యస్
తత్థోచ్చైః॥౧.౧౭॥
ఛన్నోపాన్తః
పరిణతఫలద్యోతిభిః
కాననామ్రైస్
త్వయ్య్
ఆర్ఊఢే శిఖరమ్
అచలః స్నిగ్ధవేణీసవర్ణే।
నూనం
యాస్యత్య్ అమరమిథునప్రేక్షణీయామ్
అవస్థాం
మధ్యే
శ్యామః స్తన ఇవ
భువః శేషవిస్తారపాణ్డుః॥౧.౧౮॥
స్థిత్వా
తస్మిన్ వనచరవధూభుక్తకుఞ్జే
ముహూర్తం
తోయోత్సర్గద్రుతతరగతిస్
తత్పరం వర్త్మ
తీర్ణః।
రేవాం
ద్రక్ష్యస్య్
ఉపలవిషమే విన్ధ్యపాదే
విశీర్ణాం
భక్తిచ్ఛేదైర్
ఇవ విరచితాం భూతిమ్
అఙ్గే గజస్య॥౧.౧౯॥
{అధ్వక్లాన్తం
ప్రతిముఖగతం సానుమానామ్రకూటస్
తుఙ్గేన
త్వాం జలద శిరసా
వక్ష్యతి శ్లాఘమానః।
ఆసారేణ
త్వమ్ అపి శమయేస్
తస్య నైదాఘమ్ అగ్నిం
సద్భావార్ద్రః
ఫలతి న చిరేణోపకారో
మహత్సు॥౧.౧౯క॥}
తస్యాస్
తిక్తైర్ వనగజమదైర్
వాసితం వాన్తవృష్టిర్
జమ్బూకుఞ్జప్రతిహతరయం
తోయమ్ ఆదాయ గచ్ఛేః।
అన్తఃసారం
ఘన తులయితుం నానిలః
శక్ష్యతి త్వాం
రిక్తః
సర్వో భవతి హి
లఘుః పూర్ణతా గౌరవాయ॥౧.౨౦॥
నీపం
దృష్ట్వా హరితకపిశం
కేసరైర్ అర్ధర్ఊఢైర్
ఆవిర్భూతప్రథమముకులాః
కన్దలీశ్ చానుకచ్ఛమ్।
జగ్ధ్వారణ్యేష్వ్
అధికసురభిం గన్ధమ్
ఆఘ్రాయ చోర్వ్యాః
సారఙ్గాస్
తే జలలవముచః సూచయిష్యన్తి
మార్గమ్॥౧.౨౧॥
అమ్భోబిన్దుగ్రహణచతురాంశ్
చాతకాన్ వీక్షమాణాః
శ్రేణీభూతాః
పరిగణనయా నిర్దిశన్తో
బలాకాః।
త్వామ్
ఆసాద్య స్తనితసమయే
మానయిష్యన్తి
సిద్ధాః
సోత్కమ్పాని
ప్రియసహచరీసంభ్రమాలిఙ్గితాని॥౧.౨౨॥
ఉత్పశ్యామి
ద్రుతమపి సఖే మత్ప్రియార్థం
యియాసోః
కాలక్షేపం
కకుభసురభౌ పర్వతే
పర్వేతే తే।
శుక్లాపాఙ్గైః
సజలనయనైః స్వాగతీకృత్య
కేకాః
ప్రతుద్యాతః
కథమ్ అపి భవాన్
గన్తుమ్ ఆశు వ్యవస్యేత్॥౧.౨౩॥
పాణ్డుచ్ఛాయోపవనవృతయః
కేతకైః సూచిభిన్నైర్
నీడారమ్భైర్
గృహబలిభుజామ్
ఆకులగ్రామచైత్యాః।
త్వయ్య్
ఆసన్నే పరిణతఫలశ్యామజమ్బూవనాన్తాః
సంపత్స్యన్తే
కతిపయదినస్థాయిహంసా
దశార్ణాః॥౧.౨౪॥
తేషాం
దిక్షు ప్రథితవిదిశాలక్షణాం
రాజధానీం
గత్వా
సద్యః ఫలమ్ అవికలం
కాముకత్వస్య లబ్ధా।
తీరోపాన్తస్తనితసుభగం
పాస్యసి స్వాదు
యస్మాత్
సభ్ర్ఊభఙ్గం
ముఖమ్ ఇవ పయో వేత్రవత్యాశ్
చలోర్మి॥౧.౨౫॥
నీచైరాఖ్యం
గిరిమ్ అధివసేస్
తత్ర విశ్రామహేతోస్
త్వత్సమ్పర్కాత్
పులకితమ్ ఇవ ప్రౌఢపుష్పైః
కదమ్బైః।
యః పుణ్యస్త్రీరతిపరిమలోద్గారిభిర్
నాగరాణామ్
ఉద్దామాని
ప్రథయతి శిలావేశ్మభిర్
యౌవనాని॥౧.౨౬॥
విశ్రాన్తః
సన్ వ్రజ వననదీతీరజానాం
నిషిఞ్చన్న్
ఉద్యానానాం
నవజలకణైర్ యూథికాజాల్కాని।
గణ్డస్వేదాపనయనరుజాక్లాన్తకర్ణోత్పలానాం
ఛాయాదానాత్
క్షణపరిచితః పుష్పలావీముఖానామ్॥౧.౨౭॥
వక్రః
పన్థా యదపి భవతః
ప్రస్థితస్యోత్తరాశాం
సౌధోత్సఙ్గప్రణయవిముఖో
మా స్మ భూర్ ఉజ్జయిన్యాః।
విద్యుద్దామస్ఫురితచక్రితైస్
తత్ర పౌరాఙ్గనానాం
లోలాపాఙ్గైర్
యది న రమసే లోచనైర్
వఞ్చితో ऽసి॥౧.౨౮॥
వీచిక్షోభస్తనితవిహగశ్రేణికాఞ్చీగుణాయాః
సంసర్పన్త్యాః
స్ఖలితసుభగం దర్శితావర్తనాభః।
నిర్విన్ధ్యాయాః
పథి భవ రసాభ్యన్తరః
సంనిపత్య
స్త్రీణామ్
ఆద్యం ప్రణయవచనం
విభ్రమో హి ప్రియేషు॥౧.౨౯॥
వేణీభూతప్రతనుసలిలా
తామ్ అతీతస్య సిన్ధుః
పాణ్డుచ్ఛాయా
తటరుహతరుభ్రంశిభిర్జీర్ణపర్ణైః।
సౌభాగ్యం
తే సుభగ విరహావస్థయా
వ్యఞ్జయన్తీ
కార్శ్యం
యేన త్యజతి విధినా
స త్వయైవోపపాద్యః॥౧.౩౦॥
ప్రాప్యావన్తీన్
ఉదయనకథాకోవిదగ్రామవృద్ధాన్
పూర్వోద్దిష్టామ్
ఉపసర పురీం శ్రీవిశాలాం
విశాలామ్।
స్వల్పీభూతే
సుచరితఫలే స్వర్గిణాం
గాం గతానాం
శేషైః
పుణ్యైర్ హృతమ్
ఇవ దివః కాన్తిమత్
ఖణ్డమ్ ఏకమ్॥౧.౩౧॥
దీర్ఘీకుర్వన్
పటు మదకలం కూజితం
సారసానాం
ప్రత్యూషేషు
స్ఫుటితకమలామోదమైత్రీకషాయః।
యత్ర
స్త్రీణాం హరతి
సురతగ్లానిమ్
అఙ్గానుకూలః
శిప్రావాతః
ప్రియతమ ఇవ ప్రార్థనాచాటుకారః॥౧.౩౨॥
హారాంస్
తారాంస్ తరలగుటికాన్
కోటిశః శఙ్కశుక్తీః
శష్పశ్యామాన్
మరకతమణీన్ ఉన్మయూఖప్రరోహాన్।
దృష్ట్వా
యస్యాం విపణిరచితాన్
విద్రుమాణాం చ
భఙ్గాన్
సంలక్ష్యన్తే
సలిలనిధయస్ తోయమాత్రావశేషాః॥౧.౩౩॥
ప్రద్యోతస్య
ప్రియదుహితరం
వత్సరాజో ऽత్ర జహ్రే
హైమం
తాలద్రుమవనమ్
అభూద్ అత్ర తస్యైవ
రాజ్ఞః।
అత్రోద్భ్రాన్తః
కిల నలగిరిః స్తమ్భమ్
ఉత్పాట్య దర్పాద్
ఇత్య్
ఆగన్తూన్ రమయతి
జనో యత్ర బన్ధూన్
అభిజ్ఞః॥౧.౩౪॥
జాలోద్గీర్ణైర్
ఉపచితవపుః కేశసంస్కారధూపైర్
బన్ధుప్రీత్యా
భవనశిఖ్జిభిర్
దత్తనృత్యోపహారః।
హర్మ్యేష్వ్
అస్యాః కుసుమసురభిష్వ్
అధవఖేదం నయేథా
లక్ష్మీం
పశ్యంల్ లలితవనితాపాదరాగాఙ్కితేషు॥౧.౩౫॥
భర్తుః
కణ్ఠచ్ఛవిర్ ఇతి
గణైః సాదరం వీక్ష్యమాణః
పుణ్యం
యాయాస్ త్రిభువనగురోర్
ధామ చణ్డీశ్వరస్య।
ధూతోద్యానం
కువలయరజోగన్ధిభిర్
గన్ధవత్యాస్
తోయక్రీడానిరతయువతిస్నానతిక్తైర్
మరుద్భిః॥౧.౩౬॥
అప్య్
అన్యస్మిఞ్ జలధర
మహాకాలమ్ ఆసాద్య
కాలే
స్థాతవ్యం
తే నయనవిషయం యావద్
అత్యేతి భానుః।
కుర్వన్
సన్ధ్యావలిపటహతాం
శూలినః శ్లాఘనీయామ్
ఆమన్ద్రాణాం
ఫలమ్ అవికలం లప్స్యసే
గర్జితానామ్॥౧.౩౭॥
పాదన్యాసైః
క్వణితరశనాస్
తత్ర లీలావధూతై
రత్నచ్ఛాయాఖచితవలిభిశ్
చామరైః క్లాన్తహస్తాః।
వేశ్యాస్
త్వత్తో నఖపదసుఖాన్
ప్రాప్య వర్షాగ్రబిన్దూన్
ఆమోక్ష్యన్తే
త్వయి మధుకరశ్రేణిదీర్ఘాన్
కటక్షాన్॥౧.౩౮॥
పశ్చాద్
ఉచ్చైర్భుజతరువనం
మణ్డలేనాభ్లీనః
సాంధ్యం
తేజః ప్రతినవజపాపుష్పరక్తం
దధానః।
నృత్తారమ్భే
హర పశుపతేర్ ఆర్ద్రనాగాజినేచ్ఛాం
శాన్తోద్వేగస్తిమితనయనం
దృష్టభక్తిర్
భవాన్యా॥౧.౩౯॥
గచ్ఛన్తీనాం
రమాణవసతిం యోషితాం
తత్ర నక్తం
రుద్ధాలోకే
నరపతిపథే సూచిభేద్యైస్
తమోభిః।
సౌదామన్యా
కనకనికషస్నిగ్ధయా
దర్శయోర్వీం
తోయోత్సర్గస్తనితముహరో
మా చ భూర్విక్లవాస్తాః॥౧.౪౦॥
తాం
కస్యాంచిద్ భవనవలభౌ
సుప్తపారావతాయాం
నీత్వా
రాత్రిం చిరవిలసనాత్
ఖిన్నవిద్యుత్కలత్రః।
దృష్టే
సూర్యే పునరపి
భవాన్ వాహయేదధ్వశేషం
మన్దాయన్తే
న ఖలు సుహృదామభ్యుపతార్థకృత్యాః॥౧.౪౧॥
తస్మిన్
కాలే నయనసలిఅం
యోషితాం ఖణ్డితానాం
శాన్తిం
నేయం ప్రణయిభిర్
అతో వర్త్మ భానోస్
త్యజాశు।
ప్రాలేయాస్త్రం
కమలవదనాత్ సో.అపి
హర్తుం నలిన్యాః
ప్రత్యావృత్తస్త్వయి
కరరుధి స్యాదనల్పభ్యసూయః॥౧.౪౨॥
గమ్భీరాయాః
పయసి సరితశ్ చేతసీవ
ప్రసన్నే
ఛాయాత్మాపి
ప్రకృతిసుభగో
లప్స్యతే తే ప్రవేశమ్।
తస్మాద్
అస్యాః కుముదవిశదాన్య్
అర్హసి త్వం న
ధైర్యాన్
మోఘీకర్తుం
చటులశఫోరోద్వర్తనప్రేక్షితాని॥౧.౪౩॥
తస్యాః
కించిత్ కరధృతమ్
ఇవ ప్రాప్త్వాఈరశాఖం
హృత్వా
నీలం సలిలవసనం
ముక్తరోధోనితమ్బమ్।
ప్రస్థానం
తే కథమ్ అపి సఖే
లమ్బమానస్య భావి
జ్ఞాతాస్వాదో
వివృతజఘనాం కో
విహాతుం సమర్థా॥౧.౪౪॥
త్వన్నిష్యన్దోచ్ఛ్వసితవసుధాగన్ధసమ్పర్కరమ్యః
స్రోతోరన్ధ్రధ్వనితసుభగం
దన్తిభిః పీయమానః।
నీచైర్
వాస్యత్య్ ఉపజిగమిషోర్
దేవపూర్వం గిరిం
తే
శీతో
వాయుః పరిణమయితా
కాననోదుమ్బరాణామ్॥౧.౪౫॥
తత్ర
స్కన్దం నియతవసతిం
పుష్పమేఘీకృతాత్మా
పుష్పాసారైః
స్నపయతు భవాన్
వ్యోమగఙ్గాజలార్ద్రైః।
రక్షాహేతోర్
నవశశిభృతా వాసవీనాం
చమూనామ్
అత్యాదిత్యం
హుతవహముఖే సంభృతం
తద్ ధి తేయః॥౧.౪౬॥
జ్యోతిర్లేఖావలయి
గలితం యస్య బర్హం
భవానీ
పుత్రప్రేమ్ణా
కువలయదలప్రాపి
కర్ణే కరోతి।
ధౌతాపాఙ్గం
హరశశిరుచా పావకేస్
తం మయూరం
పశ్చాద్
అద్రిగ్రహణగురుభిర్
గర్జితైర్ నర్తయేథాః॥౧.౪౭॥
ఆరాద్యైనం
శరవణభవం దేవమ్
ఉల్లఙ్ఘితాధ్వా
సిద్ధద్వన్ద్వైర్
జలకణభయాద్ వీణిభిర్
ముక్తమార్గః।
వ్యాలమ్బేథాః
సురభితనయాలమ్భజాం
మానయిష్యన్
స్రోతోమూర్త్యా
భువి పరిణతాం రన్తిదేవస్య
కీర్తిమ్॥౧.౪౮॥
త్వయ్య్
ఆదాతుం జలమ్ అవనతే
శార్ఙ్గిణో వర్ణచౌరే
తస్యాః
సిన్ధోః పృథుమ్
అపి తనుం దూరభావాత్
ప్రవాహమ్।
ప్రేక్షిష్యన్తే
గగనగతయో నూనమ్
ఆవర్జ్య దృష్టిర్
ఏకం
భుక్తాగుణమ్ ఇవ
భువః స్థూలమధ్యేన్ద్రనీలమ్॥౧.౪౯॥
తామ్
ఉత్తీర్య వ్రజ
పరిచితభ్ర్ఊలతావిభ్రమాణాం
పక్ష్మోత్క్షేపాద్
ఉపరివిలసత్కృష్ణశారప్రభాణామ్।
కున్దక్షేపానుగమధుకరశ్రీముషామ్
ఆత్మబిమ్బం
పాత్రీకుర్వన్
దశపురవధూనేత్రకౌతూహలానామ్॥౧.౫౦॥
బ్రహ్మావర్తం
జనపదమ్ అథ చ్ఛాయయా
గాహమానః
క్షేత్రం
క్షత్రప్రధనపిశునం
కౌరవం తద్ భజేథాః।
రాజన్యానాం
శితశరశతైర్ యత్ర
గాణ్డీవధన్వా
ధారాపాతైస్
త్వమ్ ఇవ కమలాన్య్
అభ్యవర్షన్ ముఖాని॥౧.౫౧॥
హిత్వా
హాలామ్ అభిమతరసాం
రేవతీలోచనాఙ్కాం
బన్ధుప్రీత్యా
సమరవిముఖో లాఙ్గలీ
యాః సిషేవే।
కృత్వా
తాసామ్ అధిగమమ్
అపాం సౌమ్య సారస్వతీనామ్
అన్తః
శుద్ధస్ త్వమ్
అపి భవితా వర్ణమాత్రేణ
కృష్ణః॥౧.౫౨॥
తస్మాద్
గచ్ఛేర్ అనుకనఖలం
శైలరాజావతీర్ణాం
జాహ్నోః
కన్యాం సగరతనయస్వర్గసోపానపఙ్క్తిమ్।
గౌరీవక్త్రభ్రుకుటిరచనాం
యా విహస్యేవ ఫేనైః
శమ్భోః
కేశగ్రహణమ్ అకరోద్
ఇన్దులగ్నోర్మిహస్తా॥౧.౫౩॥
తస్యాః
పాతుం సురగజ ఇవ
వ్యోమ్ని పశ్చార్ధలమ్బీ
త్వం
చేద్ అచ్ఛస్ఫటికవిశదం
తర్కయేస్ తిర్యగ్
అమ్భః।
సంసర్పన్త్యా
సపది భవతః స్రోతసి
చ్ఛాయయాసౌ
స్యాద్
అస్థానోపగతయమునాసంగమేవాభిరామా॥౧.౫౪॥
ఆసీనానాం
సురభితశిలం నాభిగన్ధైర్
మృగాణాం
తస్యా
ఏవ ప్రభవమ్ అచలం
ప్రాప్య గౌరం తుషారైః।
వక్ష్యస్య్
అధ్వశ్రమవినయేన
తస్య శృఙ్గే నిషణ్ణః
శోభాం
శుభ్రాం త్రినయనవృషోత్ఖాతపఙ్కోపమేయమ్॥౧.౫౫॥
తం చేద్
వాయౌ సరతి సరలస్కన్ధసంఘట్టజన్మా
బాధేతోల్కాక్షపితచమరీబాలభారో
దవాగ్నిః।
అర్హస్య్
ఏనం శమయితుమ్ అలం
వారిధారాసహస్రైర్
ఆపన్నార్తిప్రశమనఫలాః
సంపదో హ్య్ ఉత్తమానామ్॥౧.౫౬॥
యే సంరమ్భోత్పతనరభసాః
స్వాఙ్గభఙ్గాయ
తస్మిన్
ముక్తాధ్వానం
సపది శరభా లఙ్ఘయేయుర్
భవన్తమ్।
తాన్
కుర్వీథాస్ తుములకరకావృష్టిపాతావకీర్ణన్
కే వా
న స్యుః పరిభవపదం
నిష్ఫలారమ్భయత్నాః॥౧.౫౭॥
తత్ర
వ్యక్తం దృషది
చరణన్యాసమ్ అర్ధేన్దుమౌలేః
శశ్వత్
సిద్ధైర్ ఉపచితబలిం
భక్తినమ్రః పరీయాః।
యస్మిన్
దృష్టే కరణవిగమాద్
ఊర్ధ్వమ్ ఉద్ధూతపాపాః
కల్పిష్యన్తే
స్థిరగణపదప్రాప్తయే
శ్రద్దధానాః॥౧.౫౮॥
శబ్దాయన్తే
మధురమ్ అనిలైః
కీచకాః పూర్యమాణాః
సంరక్తాభిస్
త్రిపురవిజయో
గీయతే కింనరాభిః।
నిర్హ్రాదస్
తే మురజ ఇవ చేత్
కన్దరేషు ధ్వనిః
స్యాత్
సంగీతార్థో
నను పశుపతేస్ తత్ర
భావీ సమగ్రః॥౧.౫౯॥
ప్రాలేయాద్రేర్
ఉపతటమ్ అతిక్రమ్య
తాంస్ తాన్ విశేషాన్
హంసద్వారం
భృగుపతియశోవర్త్మ
యత్ క్రౌఞ్చరన్ధ్రమ్।
తేనోదీచీం
దిశమ్ అనుసరేస్
తిర్యగ్ ఆయామశోభీ
శ్యామః
పాదో బలినియమనాభ్యుద్యతస్యేవ
విష్ణోః॥౧.౬౦॥
గత్వా
చోర్ధ్వం దశముఖభుజోచ్ఛ్వాసితప్రస్థసంధేః
కైలాసస్య
త్రిదశవనితాదర్పణస్యాతిథిః
స్యాః।
శృఙ్గోచ్ఛ్రాయైః
కుముదవిశదైర్
యో వితత్య స్థితః
ఖం
రాశీభూతః
ప్రతిదినమ్ ఇవ
త్ర్యమ్బకస్యట్టహాసః॥౧.౬౧॥
ఉత్పశ్యామి
త్వయి తటగతే స్నిగ్ధభిన్నాఞ్జనాభే
సద్యః
కృత్తద్విరదదశనచ్ఛేదగౌరస్య
తస్య।
శోభామ్
అద్రేః స్తిమితనయనప్రేక్షణీయాం
భవిత్రీమ్
అంసన్యస్తే
సతి హలభృతో మేచకే
వాససీవ॥౧.౬౨॥
హిత్వా
తస్మిన్ భుజగవలయం
శమ్భునా దత్తహస్తా
క్రీడాశైలే
యది చ విచరేత్
పాదచారేణ గౌరీ।
భఙ్గీభక్త్యా
విరచితవపుః స్తమ్భితాన్తర్జలౌఘః
సోపానత్వం
కురు మణితటారోహణాయాగ్రయాయీ॥౧.౬౩॥
తత్రావశ్యం
వలయకులిశోద్ధట్టనోద్గీర్ణతోయం
నేష్యన్తి
త్వాం సురయువతయో
యన్త్రధారాగృహత్వమ్।
తాభ్యో
మోక్షస్ తవ యది
సఖే ఘర్మలబ్ధస్య
న స్యాత్
క్రీడాలోలాః
శ్రవణపరుషైర్
గర్జితైర్ భాయయేస్
తాః॥౧.౬౪॥
హేమామ్భోజప్రసవి
సలిలం మానసస్యాదదానః
కుర్వన్
కామం క్షణముఖపటప్రీతిమ్
ఐరావతస్య।
ధున్వన్
కల్పద్రుమకిసలయాన్
యంశుకానీవ వాతైర్
నానాచేష్టైర్
జలదలలితైర్ నిర్విశేస్
తం నగేన్ద్రమ్॥౧.౬౫॥
తస్యోత్సఙ్గే
ప్రణయిన ఇవ స్రస్తగఙ్గాదుకూలాం
న త్వం
దృష్ట్వా న పునర్
అలకాం జ్ఞాస్యసే
కామచారిన్।
యా వః
కాలే వహతి సలిలోద్గారమ్
ఉచ్చైర్ విమానా
ముక్తాజాలగ్రథితమ్
అలకం కామినీవాభ్రవృన్దమ్॥౧.౬౬॥
॥౨॥
ఊత్తరమేఘః
విధున్వన్తం
లలితవనితాః సేన్ద్రచాపం
సచిత్రాః
సంగీతాయ
ప్రహతమురజాః స్నిగ్ధగమ్భీరఘోషమ్।
అన్తస్తోయం
మణిమయభువస్ తుఙ్గమ్
అభ్రంలిహాగ్రాః
ప్రాసాదాస్
త్వాం తులయితుమ్
అలం యత్ర తైస్
తైర్ విశేషైః॥౨.౧॥
హస్తే
లీలాకమలమ్ అలకే
బాలకున్దానువిద్ధం
నీతా
లోధ్రప్రసవరజసా
పాణ్డుతామ్ ఆననే
శ్రీః।
చూడాపాశే
నవకురవకం చారు
కర్ణే శిరీషం
సీమన్తే
చ త్వదుపగమజం యత్ర
నీపం వధూనామ్॥౨.౨॥
యత్రోన్మత్తభ్రమరముఖరాః
పాదపా నిత్యపుష్పా
హంసశ్రేణీరచితరశనా
నిత్యపద్మా నలిన్యః।
కేకోత్కణ్ఠా
భువనశిఖినో నిత్యభాస్వత్కలాపా
నిత్యజ్యోత్స్నాః
ప్రహితతమోవృత్తిరమ్యాః
ప్రదోషాః॥౨.౩॥
ఆనన్దోత్థం
నయనసలిలమ్యత్ర
నాన్యైర్ నిమిత్తైర్
నాన్యస్
తాపం కుసుమశరజాద్
ఇష్టసంయోగసాధ్యాత్।
నాప్య్
అన్యస్మాత్ ప్రణయకలహాద్
విప్రయోగోపపత్తిర్
విత్తేశానాం
న చ ఖలు వయో యౌవనాద్
అన్యద్ అస్తి॥౨.౪॥
యస్యాం
యక్షాః సితమణిమయాన్య్
ఏత్య హర్మ్యస్థలాని
జ్యోతిశ్ఛాయాకుసుమరచితాన్య్
ఉత్తమస్త్రీసహాయాః।
ఆసేవన్తే
మధు రతిఫలం కల్పవృక్షప్రసూతం
త్వద్గమ్భీరధ్వనిషు
శనకైః పుష్కరేష్వ్
ఆహతేషు॥౨.౫॥
మన్దాకిన్యాః
సలిలశిశిరైః సేవ్యమానా
మరుద్భిర్
మన్దారాణామ్
అనుతటరుహాం ఛాయయా
వారితోష్ణాః।
అన్వేష్టవ్యైః
కనకసికతాముష్టినిక్షేపగూఢైః
సంక్రీడన్తే
మణిభిరమరప్రార్థితయా
యత్ర కన్యాః॥౨.౬॥
నీవీబన్ధోచ్ఛ్వాసితశిథిలం
యత్ర బిమ్బాధరాణాం
క్షౌమం
రాగాదనిభృతకరేష్వ్
ఆక్షిపత్సు ప్రియేషు।
అర్చిస్తుఙ్గాన్
అభిముఖమ్ అపి ప్రాప్య
రత్నప్రదీపాన్
హ్రీమూఢానాం
భవతి విఫలప్రేరణా
చూర్ణముష్టిః॥౨.౭॥
నేత్రా
నీతాః సతతగతినా
యద్విమానాగ్రభూమీర్
ఆలేఖ్యానాం
సలిలకణికాదోషమ్
ఉత్పాద్య సద్యః।
శఙ్కాస్పృష్టా
ఇవ జలముచస్ త్వాదృశా
జాలమార్గైర్
ధూమోద్గారానుకృతినిపుణా
జర్జరా నిష్పతన్తి॥౨.౮॥
యత్ర
స్త్రీణాం ప్రియతమభుజోచ్ఛ్వాసితాలిఙ్గితానామ్
అఙ్గగ్లానిం
సురతజనితాం తన్తుజాలావలమ్బాః।
త్వత్సంరోధాపగమవిశదశ్
చన్ద్రపాదైర్
నిశీథే
వ్యాలుమ్పన్తి
స్ఫుటజలలవస్యన్దినశ్
చన్ద్రకాన్తాః॥౨.౯॥
అక్షయ్యాన్తర్భవననిధయః
ప్రత్యహం రక్తకణ్ఠైర్
ఉద్గాయద్భిర్
ధనపతియశః కింనరైర్
యత్ర సార్ధమ్।
వైభ్రాజాఖ్యం
విబుధవనితావారముఖ్యసహాయా
బద్ధాలాపా
బహిరుపవనం కామినో
నిర్విశన్తి॥౨.౧౦॥
గత్యుత్కమ్పాద్
అలకపతితైర్ యత్ర
మన్దారపుష్పైః
పుత్రచ్ఛేదైః
కనకకమలైః కర్ణవిస్రంశిభిశ్
చ।
ముక్తాజాలైః
స్తనపరిసరచ్ఛిన్నసూత్రైశ్
చ హారైర్
నైశో
మార్గః సవితుర్
ఉదయే సూచ్యతే కామినీనామ్॥౨.౧౧॥
వాసశ్
చిత్రం మధు నయనయోర్
విభ్రమాదేశదక్షం
పుష్పోద్భేదం
సహ కిసలయైర్ భూషణానాం
వికల్పమ్।
లాక్షారాగం
చరణకమలన్యాసయోగ్యం
చ యస్యామ్
ఏకః
సూతే సకలమ్ అబలామణ్డనం
కల్పవృక్షః॥౨.౧౨॥
పత్రశ్యామా
దినకరహయస్పర్ధినో
యత్ర వాహాః
శైలోదగ్రాస్
త్వమ్ ఇవ కరిణో
వృష్టిమన్తః ప్రభేదాత్।
యోధాగ్రణ్యః
ప్రతిదశముఖం సంయుగే
తస్థివాంసః
ప్రత్యాదిష్టాభరణరుచయశ్
చన్ద్రహాసవ్రణాఙ్కైః॥౨.౧౩॥
మత్వా
దేవం ధనపతిసఖం
యత్ర సాక్షాద్
వసన్తం
ప్రాయశ్
చాపం న వహతి భయాన్
మన్మథః షట్పదజ్యమ్।
సభ్ర్ఊభఙ్గప్రహితనయనైః
కామిలక్ష్యేష్వ్
అమోఘైస్
తస్యారమ్భశ్
చతురవనితావిభ్రమైర్
ఏవ సిద్ధః॥౨.౧౪॥
తత్రాగారం
ధనపతిగృహాన్ ఉత్తరేణాస్మదీయం
దూరాల్
లక్ష్యం సురపతిధనుశ్చారుణా
తోరణేన।
యస్యోపాన్తే
కృతకతనయః కాన్తయా
వర్ధితో మే
హస్తప్రాప్యస్తవకనమితో
బాలమన్దారవృక్షః॥౨.౧౫॥
వాపీ
చాస్మిన్ మరకతశిలాబద్ధసోపానమార్గా
హైమైశ్ఛన్నా
వికచకమలైః స్నిగ్ధవైదూర్యనాలైః।
యస్యాస్
తోయే కృతవసతయో
మానసం సంనికృష్టం
నాధ్యాస్యన్తి
వ్యపగతశుచస్ త్వామ్
అపి ప్రేక్ష్య
హంసాః॥౨.౧౬॥
తస్యాస్
తీరే రచితశిఖరః
పేశలైర్ ఇన్ద్రనీలైః
క్రీడాశైలః
కనకకదలీవేష్టనప్రేక్షణీయః।
మద్గేహిన్యాః
ప్రియ ఇతి సఖే
చేతసా కాతరేణ
ప్రేక్ష్యోపాన్తస్ఫురితతడితం
త్వాం తమ్ ఏవ స్మరామి॥౨.౧౭॥
రక్తాశోకశ్
చలకిసలయః కేసరశ్
చాత్ర కాన్తః
ప్రత్యాసన్నౌ
కురువకవృతేర్
మాధవీమణ్డపస్య।
ఏకః
సఖ్యాస్ తవ సహ
మయా వామపాదాభిలాషీ
కాఙ్క్షత్య్
అన్యో వదనమదిరాం
దోహదచ్ఛద్మనాస్యాః॥౨.౧౮॥
తన్మధ్యే
చ స్ఫటికఫలకా కాఞ్చనీ
వాసయష్టిర్
మూలే
బద్ధా మణిభిర్
అనతిప్రౌఢవంశప్రకాశైః।
తాలైః
శిఞ్జావలయసుభగైర్
నర్తితః కాన్తయా
మే
యామ్
అధ్యాస్తే దివసవిగమే
నీలకణ్ఠః సుహృద్
వః॥౨.౧౯॥
ఏభిః
సాధో హృదయనిహితైర్
లక్షణైర్ లక్షయేథా
ద్వారోపాన్తే
లిఖితవపుషౌ శఙ్ఖపద్మౌ
చ దృష్ట్వా।
క్షామచ్ఛాయాం
భవనమ్ అధునా మద్వియోగేన
నూనం
సూర్యాపాయే
న ఖలు కమలం పుష్యతి
స్వామభిఖ్యామ్॥౨.౨౦॥
గత్వా
సద్యః కలభతనుతాం
శీఘ్రసంపాతహేతోః
క్రీడాశైలే
ప్రథమకథితే రమ్యసానౌ
నిషణ్ణః।
అర్హస్య్
అన్తర్భవనపతితాం
కర్తుమ్ అల్పాల్పభాసం
ఖద్యోతాలీవిలసితనిభాం
విద్యుదున్మేషదృష్టిమ్॥౨.౨౧॥
తన్వీ
శ్యామా శిఖరీదశనా
పక్వబిమ్బాధరౌష్ఠీ
మధ్యే
క్షామా చకితహరిణీప్రేక్షణా
నిమ్ననాభిః।
శ్రోణీభారాద్
అలసగమనా స్తోకనమ్రా
స్తనాభ్యాం
యా తత్ర
స్యాద్ యువతీవిషయే
సృష్టిర్ ఆద్యైవ
ధాతుః॥౨.౨౨॥
తాం
జానీథాః పరిమితకథాం
జీవితం మే ద్వితీయం
దూరీభూతే
మయి సహచరే చక్రవాకీమ్
ఇవైకామ్।
గాఢోత్కణ్ఠాం
గురుషు దివసేష్వ్
ఏషు గచ్ఛత్సు బాలాం
జాతాం
మన్యే శిశిరమథితాం
పద్మినీం వాన్యర్ఊపామ్॥౨.౨౩॥
నూనం
తస్యాః ప్రబలరుదితోచ్ఛూననేత్రం
ప్రియాయా
నిఃశ్వాసానామ్
అశిశిరతయా భిన్నవర్ణాధరోష్ఠమ్।
హస్తన్యస్తం
ముఖమ్ అసకలవ్యక్తి
లమ్బాలకత్వాద్
ఇన్దోర్
దైన్యం త్వదనుసరణక్లిష్టకాన్తేర్
బిభర్తి॥౨.౨౪॥
ఆలోకే
తే నిపతతి పురా
సా బలివ్యాకులా
వా
మత్సాదృశ్యం
విరహతను వా భావగమ్యం
లిఖన్తీ।
పృచ్ఛన్తీ
వా మధురవచనాం సారికాం
పఞ్జరస్థాం
కచ్చిద్
భర్తుః స్మరసి
రసికే త్వం హి
తస్య ప్రియేతి॥౨.౨౫॥
ఉత్సఙ్గే
వా మలినవసనే సౌమ్య
నిక్షిప్య వీణాం
మద్గోత్రాఙ్కం
విరచితపదం గేయమ్
ఉద్గాతుకామా।
తన్త్రీమ్
ఆర్ద్రాం నయనసలిలైః
సారయిత్వా కథంచిద్
భూయో
భూయః స్వయమ్ అపి
కృతాం మూర్చ్ఛనాం
విస్మరన్తీ॥౨.౨౬॥
శేషాన్
మాసాన్ విరహదివాసస్థాపితస్యావధేర్
వా
విన్యస్యన్తీ
భువి గణనయా దేహలీదత్తపుష్పైః।
సమ్భోగం
వా హృదయనిహితారమ్భమ్
ఆస్వాదయన్తీ
ప్రాయేణైతే
రమణవిరహేష్వ్
అఙ్గనానాం వినోదాః॥౨.౨౭॥
సవ్యాపారమ్
అహని న తథా పీడయేద్
విప్రయోగః
శఙ్కే
రాత్రౌ గురుతరశుచం
నిర్వినోదాం సఖీం
తే।
మత్సన్దేశః
సుఖయితుమ్ అలం
పశ్య సాధ్వీం నిశీథే
తామ్
ఉన్నిద్రామ్ అవనిశయనాం
సౌధవాతాయనస్థః॥౨.౨౮॥
ఆధిక్షామాం
విరహశయనే సంనిషణ్ణైకపార్శ్వాం
ప్రాచీమూలే
తనుమ్ ఇవ కలామాత్రశేషాం
హిమాంశోః।
నీతా
రాత్రిః క్షణ ఇవ
మయా సార్ధమ్ ఇచ్ఛారతైర్
యా
తామ్
ఏవోష్ణైర్ విరహమహతీమ్
అశ్రుభిర్ యాపయన్తీమ్॥౨.౨౯॥
పాదాన్
ఇన్దోరమృతశిశిరాఞ్జలమార్గప్రవిష్టాన్
పూర్వప్రీత్యా
గతమభుముఖం సంనివృత్తం
తథైవ।
చక్షుః
ఖేదాత్ సలిలగురుభిః
పక్ష్మభిశ్ఛాదయన్తీం
సాభ్రే.అహ్నీవ
స్థలకమలినీ న ప్రభుద్ధాం
న సుప్తామ్॥౨.౩౦॥
నిఃశ్వాసేనాధరకిసలయక్లేశినా
విక్షిపన్తీం
శుద్ధస్నానాత్
పరుషమలకం నూనమాగణ్ణ్దలమ్బమ్।
మత్సంభోగః
కథముపనమేత్ స్వప్నజో.అపీతి
నిద్రామ్
ఆకాఙ్క్షన్తీం
నయనసలిలోత్పీడరుద్ధావకాశమ్॥౨.౩౧॥
ఆద్యే
బద్ధా విరహదివసే
యా శిఖా దామ హిత్వా
శాపస్యాన్తే
విగలితశుచా తాం
మయోద్వేష్టనీయామ్।
స్పర్శక్లిష్టామ్
అయమితనఖేనాసకృత్సారయన్తీం
గణ్డాభోగాత్
కఠినవిషమామ్ ఏకవేణీం
కరేణ॥౨.౩౨॥
సా సంన్యస్తాభరణమ్
అబలా పేశలం ధారయన్తీ
శయ్యోత్సఙ్గే
నిహితమ్ అసకృద్
దుఃఖదుఃఖేన గాత్రమ్।
త్వామ్
అప్య్ అస్రం నవజలమయం
మోచయిష్యత్య్
అవశ్యం
ప్రాయః
సర్వో భవతి కరుణావృత్తిర్
ఆర్ద్రాన్తరాత్మా॥౨.౩౩॥
జానే
సఖ్యాస్ తవ మయి
మనః సంభృతస్నేహమస్మాద్
ఇత్థంభూతాం
ప్రథమవిరహే తామ్
అహం తర్కయామి।
వాచాలం
మాం న ఖలు సుభగంమన్యభావః
కరోతి
ప్రత్యక్షం
తే నిఖిలమ్ అచిరాద్
భ్రాతర్ ఉక్తం
మయా యత్॥౨.౩౪॥
రుద్ధాపాఙ్గప్రసరమ్
అలకైర్ అఞ్జనస్నేహశూన్యం
ప్రత్యాదేశాద్
అపి చ మధునో విస్మృతభ్ర్ఊవిలాసమ్।
త్వయ్య్
ఆసన్నే నయనమ్ ఉపరిస్పన్ది
శఙ్కే మృగాక్ష్యా
మీనక్షోభాచ్
చలకువలయశ్రీతులామ్
ఏష్యతీతి॥౨.౩౫॥
వామశ్
చాస్యాః కరరుహపదైర్
ముచ్యమానో మదీయైర్
ముక్తాజాలం
చిరపరిచితం త్యాజితో
దైవగత్యా।
సంభోగాన్తే
మమ సముచితో హస్తసంవాహమానాం
యాస్యత్య్
ఊరుః సరసకదలీస్తమ్భగౌరశ్
చలత్వమ్॥౨.౩౬॥
తస్మిన్
కాలే జలద యది సా
లబ్ధనిద్రాసుఖా
స్యాద్
అన్వాస్యైనాం
స్తనితవిముఖో
యామమాత్రం సహస్వ।
మా భూద్
అస్యాః ప్రణయిని
మయి స్వప్నలబ్ధే
కథంచిత్
సద్యః
కణ్ఠచ్యుతభుజలతాగ్రన్థి
గాఢోపగూఢమ్॥౨.౩౭॥
తామ్
ఉత్థాప్య స్వజలకణికాశీతలేనానిలేన
ప్రత్యాశ్వస్తాం
సమమ్ అభినవైర్
జాలకైర్ మాలతీనామ్।
విద్యుద్గర్భః
స్తిమితనయనాం
త్వత్సనాథే గవాక్షే
వక్తుం
ధీరః స్తనితవచనైర్
మానినీం ప్రక్రమేథాః॥౨.౩౮॥
భర్తుర్
మిత్రం ప్రియమ్
అవిధవే విద్ధి
మామ్ అమ్బువాహం
తత్సందేశైర్
హృదయనిహితైర్
ఆగతం త్వత్సమీపమ్।
యో వృన్దాని
త్వరయతి పథి శ్రమ్యతాం
ప్రోషితానాం
మన్ద్రస్నిగ్ధైర్
ధ్వనిభిర్ అబలావేణిమోక్షోత్సుకాని॥౨.౩౯॥
ఇత్య్
ఆఖ్యాతే పవనతనయం
మైథిలీవోన్ముఖీ
సా
త్వామ్
ఉత్కణ్ఠోచ్ఛ్వసితహృదయా
వీక్ష్య సమ్భావ్య
చైవ।
శ్రోష్యత్య్
అస్మాత్ పరమ్ అవహితా
సౌమ్య సీమన్తినీనాం
కాన్తోదన్తః
సుహృదుపనతః సంగమాత్
కించిద్ ఊనః॥౨.౪౦॥
తామ్
ఆయుష్మన్ మమ చ
వచనాద్ ఆత్మనశ్
చోపకర్తుం
బ్ర్ఊయా
ఏవం తవ సహచరో రామగిర్యాశ్రమస్థః।
అవ్యాపన్నః
కుశలమ్ అబలే పృచ్ఛతి
త్వాం వియుక్తః
పూర్వాభాష్యం
సులభవిపదాం ప్రాణినామ్
ఏతద్ ఏవ॥౨.౪౧॥
అఙ్గేనాఙ్గం
ప్రతను తనునా గాఢతప్తేన
తప్తం
సాస్రేణాశ్రుద్రుతమ్
అవిరతోత్కణ్ఠమ్
ఉత్కణ్ఠితేన।
ఉష్ణోచ్ఛ్వాసం
సమధికతరోచ్ఛ్వాసినా
దూరవర్తీ
సంకల్పైస్
తైర్ విశతి విధినా
వైరిణా రుద్ధమార్గః॥౨.౪౨॥
శబ్దాఖ్యేయం
యదపి కిల తే యః
సఖీనాం పురస్తాత్
కర్ణే
లోలః కథయితుమ్
అభూద్ ఆననస్పర్శలోభాత్।
సో ऽతిక్రాన్తః
శ్రవణవిషయం లోచనాభ్యామ్
అదృష్టస్
త్వామ్
ఉత్కణ్ఠావిరచితపదం
మన్ముఖేనేదమ్
ఆహ॥౨.౪౩॥
శ్యామాస్వ్
అఙ్గం చకితహరిణీప్రేక్షణే
దృష్టిపాతం
వక్త్రచ్ఛాయాం
శశిని శిఖినాం
బర్హభారేషు కేశాన్।
ఉత్పశ్యామి
ప్రతనుషు నదీవీచిషు
భ్ర్ఊవిలాసాన్
హన్తైకస్మిన్
క్వచిద్ అపి న
తే చణ్డి సాదృశ్యమ్
అస్తి॥౨.౪౪॥
త్వామ్
ఆలిఖ్య ప్రణయకుపితాం
ధాతురాగైః శిలాయామ్
ఆత్మానం
తే చరణపతితం యావద్
ఇచ్ఛామి కర్తుమ్।
అస్రైస్
తావన్ ముహుర్ ఉపచితైర్
దృష్టిర్ ఆలుప్యతే
మే
క్ర్ఊరస్
తస్మిన్న్ అపి
న సహతే సంగమం నౌ
కృతాన్తః॥౨.౪౫॥
ధారాసిక్తస్థలసురభిణస్
త్వన్ముఖస్యాస్య
బాలే
దూరీభూతం
ప్రతనుమ్ అపి మాం
పఞ్చబాణః క్షిణోతి।
ఘర్మాన్తే
ऽస్మిన్
విగణయ కథం వాసరాణి
వ్రజేయుర్
దిక్సంసక్తప్రవితతఘనవ్యస్తసూర్యాతపాని॥౨.౪౫అ॥
మామ్
ఆకాశప్రణిహితభుజం
నిర్దయాశ్లేషహేతోర్
లబ్ధాయాస్
తే కథమ్ అపి మయా
స్వప్నసన్దర్శనేషు।
పశ్యన్తీనాం
న ఖలు బహుశో న స్థలీదేవతానాం
ముక్తాస్థూలాస్
తరుకిసలయేష్వ్
అశ్రులేశాః పతన్తి॥౨.౪౬॥
భిత్త్వా
సద్యః కిసలయపుటాన్
దేవదారుద్రుమాణాం
యే తత్క్షీరస్రుతిసురభయో
దక్షిణేన ప్రవృత్తాః।
ఆలిఙ్గ్యన్తే
గుణవతి మయా తే
తుషారాద్రివాతాః
పూర్వం
స్పృష్టం యది కిల
భవేద్ అఙ్గమ్ ఏభిస్
తవేతి॥౨.౪౭॥
సంక్షిప్యన్తే
క్షన ఇవ కథం దీర్ఘయామా
త్రియామా
సర్వావస్థాస్వ్
అహర్ అపి కథం మన్దమన్దాతపం
స్యాత్।
ఇత్థం
చేతశ్ చటులనయనే
దుర్లభప్రార్థనం
మే
గాఢోష్మాభిః
కృతమ్ అశరణం త్వద్వియోగవ్యథాభిః॥౨.౪౮॥
నన్వ్
ఆత్మానం బహు విగణయన్న్
ఆత్మనైవావలమ్బే
తత్కల్యాణి
త్వమ్ అపి నితరాం
మా గమః కాతరత్వమ్।
కస్యాత్యన్తం
సుఖమ్ ఉపనతం దుఃఖమ్
ఏకాన్తతో వా
నీచైర్
గచ్ఛత్య్ ఉపరి
చ దశా చక్రనేమిక్రమేణ॥౨.౪౯॥
శాపాన్తో
మే భుజగశయనాద్
ఉత్థితే శార్ఙ్గపాణౌ
శేషాన్
మాసాన్ గమయ చతురో
లోచనే మీలయిత్వా।
పశ్చాద్
ఆవాం విరహగుణితం
తం తమ్ ఆత్మాభిలాషం
నిర్వేక్ష్యావః
పరిణతశరచ్చన్ద్రికాసు
క్షపాసు॥౨.౫౦॥
భూయశ్చాహ
త్వమ్ అపి శయనే
కణ్ఠలగ్నా పురా
మే
నిద్రాం
గత్వా కిమ్ అపి
రుదతీ సస్వరం విప్రబుద్ధా।
సాన్తర్హాసం
కథితమ్ అసకృత్
పృచ్ఛతశ్ చ త్వయా
మే
దృష్టః
స్వప్నే కితవ రమయన్
కామ్ అపి త్వం
మయేతి॥౨.౫౧॥
ఏతస్మాన్
మాం కుశలినమ్ అభిజ్ఞానదానాద్
విదిత్వా
మా కౌలీనాద్
అసితనయనే మయ్య్
అవిశ్వాసినీ భూః।
స్నేహాన్
ఆహుః కిమ్ అపి
విరహే ధ్వంసినస్
తే త్వ్ అభోగాద్
ఇష్టే
వస్తున్య్ ఉపచితరసాః
ప్రేమరాశీభవన్తి॥౨.౫౨॥
ఆశ్వాస్యైవం
ప్రథమవిరహోదగ్రశోకాం
సఖీం తే
శైలాద్
ఆశు త్రినయనవృషోత్ఖాతకూటాన్
నివృత్తః।
సాభిజ్ఞానప్రహితకుశలైస్
తద్వచోభిర్ మమాపి
ప్రాతః
కున్దప్రసవశిథిలం
జీవితం ధారయేథాః॥౨.౫౩॥
కచ్చిత్
సౌమ్య వ్యవసితమ్
ఇదం బన్ధుకృత్యం
త్వయా మే
ప్రత్యాదేశాన్
న ఖలు భవతో ధీరతాం
కల్పయామి।
నిఃశబ్దో
ऽపి ప్రదిశసి
జలం యాచితశ్ చాతకేభ్యః
ప్రత్యుక్తం
హి ప్రణయిషు సతామ్
ఈప్సితార్థక్రియైవ॥౨.౫౪॥