[1]
 
1.01.001 \ vṛd-dhir āT=aiC
1.01.002 \ aT=eṄ guṇaḥ
1.01.003 \ iKo guṇa-vṛd-dhī
1.01.004 \ na dhātulope=ārdhadhātuke
1.01.005 \ K-Ṅ-ITi ca
1.01.006 \ dīdhī-vevī=iṬām
1.01.007 \ haLaḥ=anantarāḥ saṃyogaḥ
1.01.008 \ mukha-nāsikā-vacanaḥ=anunāsikaḥ
1.01.009 \ tulya=āsya-prayatnam savarṇam
1.01.010 \ na=aC=haLau
1.01.011 \ īT=ūT-eT=dvivacanam pragṛhyam
1.01.012 \ adaso māt
1.01.013 \ Śe
1.01.014 \ nipāta eka=aC=an-āṄ
1.01.015 \ oT
1.01.016 \ sambuddhau śākalyasya itau=an-ārṣe
1.01.017 \ uÑaḥ
1.01.018 \ oṃ
1.01.019 \ īT=ūT-au ca saptamy-arthe
1.01.020 \ dā-dhā GHU=a-dāP
1.01.021 \ ādy-antavat=ekasmin
1.01.022 \ taraP-tamaPau GHAḥ
1.01.023 \ bahu-gaṇa-vatU-Ḍati saṃkhyā
1.01.024 \ ṣ-ṇa=antā ṢAṬ
1.01.025 \ Ḍati ca
1.01.026 \ Kta-KtavatŪ niṣṭhā
1.01.027 \ sarva-ādīni sarvanāmāni
1.01.028 \ vibhāṣā dik-samāse bahuvrīhau
1.01.029 \ na bahuvrīhau
1.01.030 \ tṛtīyā-samāse
1.01.031 \ dvaṃdve ca
1.01.032 \ vibhāṣa Jasi
1.01.033 \ prathama-carama-taya=alpa=ardha-katipaya-nemāś ca
1.01.034 \ pūrva-para=avara=dakṣiṇa=uttara=apara=adharāṇi vyavasthāyām a-saṃjñāyām
1.01.035 \ svam a-jñāti-dhana=ākhyāyām
1.01.036 \ antaram bahiryoga=upasaṃvyānayoḥ
1.01.037 \ svar-ādi-nipātam avyayam
1.01.038 \ taddhitaś ca a-sarva-vibhaktiḥ
1.01.039 \ kṛt=m=eC=antaḥ
1.01.040 \ Ktvā-tosuN-KasuNāḥ
1.01.041 \ avayībhāvas=ca
1.01.042 \ Śi sarvanāma-sthānam
1.01.043 \ sUṬ a-napuṃsakasya
1.01.044 \ na vā=iti vibhāṣā
1.01.045 \ iK=yaṆaḥ samprasāraṇam
1.01.046 \ ādy-antau Ṭa-K-ITau
1.01.047 \ M-IT=aCaḥ=antyāt paraḥ
1.01.048 \ eCa iK=hrasva=ādeśe
1.01.049 \ ṣaṣṭhī sthāne-yogā
1.01.050 \ sthāne=antara-tamaḥ
1.01.051 \ ur aṆ rA~-paraḥ
1.01.052 \ aLaḥ=antyasya
1.01.053 \ Ṅ-ITca
1.01.054 \ ādeḥ parasya
1.01.055 \ aneka=aL ŚIT sarvasya
1.01.056 \ sthānivad ādeśaḥ=an-aL-vidhau
1.01.057 \ aCaḥ parasmin pūrva-vidhau
1.01.058 \ na pada=anta-dvir-vacana-vare-ya-lopa-svara-savarṇa=anusvāra-dīrgha-jaS=caR-vidhiṣu
1.01.059 \ dvir-vacane=aCi
1.01.060 \ a-darśanaṃ lopaḥ
1.01.061 \ pratyayasya luK-Ślu-luPaḥ
1.01.062 \ pratyaya-lope pratyaya-lakṣaṇam
1.01.063 \ na lumatā=aṛgasya
1.01.064 \ aCaḥ=antya=ādi ṬI
1.01.065 \ aLaḥ=antyāt pūrva upadhā
1.01.066 \ tasmin=iti nirdiṣṭe pūrvasya
1.01.067 \ tasmād ity uttarasya
1.01.068 \ svaṃ rūpaṃ śabdasya=a-śabda-saṃjñā
1.01.069 \ aṆ uT=it savarṇasya ca=a-pratyayaḥ
1.01.070 \ Ta-paras tat-kālasya
1.01.071 \ ādir antyena saha=ITā
1.01.072 \ yena vidhis tad-antasya
1.01.073 \ vṛd-dhi-r yasya=aCām ādis tad vṛd-dham
1.01.074 \ tyad-ādīni ca
1.01.075 \ eṄ prācām deśe
1.02.001 \ gāṄ-kuṭādibhyaḥ=a-Ñ-Ṇ-IT=Ṅ-IT
1.02.002 \ vija iṬ
1.02.003 \ vibhāṣā=ūrṇoḥ
1.02.004 \ sārvadhātukam a-P-IT
1.02.005 \ a-saṃyogāt=lIṬ K-IT
1.02.006 \ indhi-bhavatibhyāṃ ca
1.02.007 \ mṛḍaḥ-mṛdaḥ-gudhaḥ-kuṣaḥ-kliśA-vadaḥ-vasaḥ Ktvā
1.02.008 \ ruda-vidaḥ-muṣaḥ-grahi-svapi-pracchaḥ saN=ca
1.02.009 \ iKo jhaL
1.02.010 \ haL-antāt=ca
1.02.011 \ lIṄ-siCau=ātmanepadeṣu
1.02.012 \ us ca
1.02.013 \ vā gamaḥ
1.02.014 \ hanaḥ siC
1.02.015 \ yamo gandhane
1.02.016 \ vibhāṣā=upayamane
1.02.017 \ sthā-GHVor iT=ca
1.02.018 \ na Ktvā sa=iṬ
1.02.019 \ niṣṭhā śīṄ-svidi-midi-kṣvidi-dhṛṣaḥ
1.02.020 \ mṛṣas titikṣāyām
1.02.021 \ uT=upadhāt=bhāva=ādikarmaṇor anyatarasyām
1.02.022 \ pūṄaḥ Ktvā ca
1.02.023 \ na=upadhāt tha-pha=antāt=vā
1.02.024 \ vanci=lunci=ṛtas ca
1.02.025 \ tṛṣi-mṛṣi-kṛśeḥ kāśyapasya
1.02.026 \ raLo u=i=upadhāt=haL-ādeḥ saN=ca
1.02.027 \ ū-kālaḥ=aC=hrasva-dīrgha-plutaḥ
1.02.028 \ aCaś ca
1.02.029 \ uccair udāttaḥ
1.02.030 \ nīcair anudāttaḥ
1.02.031 \ samāhāraḥ svaritaḥ
1.02.032 \ tasya=ādita udāttam ardha-hrasvam
1.02.033 \ eka-śruti dūrāt sambuddhau
1.02.034 \ yajña-karmaṇi=a-japa-nyūṛkha-sāmasu
1.02.035 \ uccaistarāṃ vā vaṣaṭkāraḥ
1.02.036 \ vibhāṣā chandasi
1.02.037 \ na subrahmaṇyāyām svaritasya tu=udāttaḥ
1.02.038 \ deva-brahmaṇor anudāttaḥ
1.02.039 \ svaritāt saṃhitāyām anudāttānām
1.02.040 \ udātta-svarita-parasya sannataraḥ
1.02.041 \ apṛkta eka=aL pratyayaḥ
1.02.042 \ tatpuruṣaḥ samāna=adhikaraṇaḥ karmadhārayaḥ
1.02.043 \ prathamā-nirdiṣṭaṃ samāsa upasarjanam
1.02.044 \ eka-vibhakti ca=a-ūrva-nipāte
1.02.045 \ arthavad a-dhātur a-pratyayaḥ prātipadikam
1.02.046 \ kṛt-taddhita-samāsāś ca
1.02.047 \ hrasvo napuṃsake prātipadikasya
1.02.048 \ go-striyor upasarjanasya
1.02.049 \ luK taddhita-luKi
1.02.050 \ iT=goṇyāḥ
1.02.051 \ luPi yuktavat=vyakti-vacane
1.02.052 \ viśeṣaṇānāṃ ca=a-jāteḥ
1.02.053 \ tad aśiṣyaṃ saṃjñā-pramāṇatvāt
1.02.054 \ lup=yoga=a-prakhyānāt
1.02.055 \ yoga-pramāṇe ca tad-abhāve=a-darśanaṃ syāt
1.02.056 \ pradhāna-pratyaya=artha-vacanam arthasya=anya-pramāṇatvāt
1.02.057 \ kāla=upasarjane ca tulyam
1.02.058 \ jāty-ākhyāyām ekasmin bahuvacanam anyatarasyām
1.02.059 \ asmado dvāyoś ca
1.02.060 \ phalgunī-proṣṭhapadānāṃ ca nakṣatre
1.02.061 \ chandasi punarvasvor ekavacanam
1.02.062 \ visākhayos ca
1.02.063 \ tiṣya-punarvasvor nakṣatra-dvaṃdve bahuvacanasya dvivacanam nityam
1.02.064 \ sarūpāṇām ekaśeṣa eka-vibhaktau
1.02.065 \ vṛddho yūnā tad=lakṣaṇaś ced-eva viśeṣaḥ
1.02.066 \ strī puṃvat=ca
1.02.067 \ pumān striyā
1.02.068 \ bhrātṛ-putrau svasṛ-duhitṛbhyām
1.02.069 \ napuṃsakam a-napuṃsakena=ekavat=a=asya=nyatarasyām
1.02.070 \ pitā mātrā
1.02.071 \ śvaśuraḥ śvaśrvā
1.02.072 \ tyad-ādīni sarvair nityam
1.02.073 \ grāmya-paśu-saṃgheṣu=a-taruṇeṣu strī
1.03.001 \ bhūvādayo dhātavaḥ
1.03.002 \ upadeśe=aC=anunāsika IT
1.03.003 \ haL antyam
1.03.004 \ na vibhaktau tU-s-māḥ
1.03.005 \ ādir ÑI-ṬU-ḌAV-aḥ
1.03.006 \ ṣaḥ pratyayasya
1.03.007 \ cU-ṭŪ
1.03.008 \ la-śa-kU=a-taddhite
1.03.009 \ tasya lopaḥ
1.03.010 \ yathā-saṃkhyam anudeśaḥ samānām
1.03.011 \ svaritena=adhikāraḥ
1.03.012 \ anudātta-Ṅ-ITa ātmanepadam
1.03.013 \ bhāva-karmaṇoḥ
1.03.014 \ kartari karma-vyatiare
1.03.015 \ na gati-hiṃsā=arthebhyaḥ
1.03.016 \ itaretara=anyonya=upapadāt=ca
1.03.017 \ ner viśaḥ
1.03.018 \ pari-vi=avebhyaḥ kriyaḥ
1.03.019 \ vi-parā-bhyāṃ jeḥ?
1.03.020 \ āṄo daḥ=an-āsya-viharaṇe
1.03.021 \ krīḍaḥ=anu-sam-paribhyaś ca
1.03.022 \ sam=ava-pra-vibhyaḥ shtaḥ
1.03.023 \ prakāśana=stheya=ākhyayoḥ
1.03.024 \ udaḥ=an-ūrdhva-karmaṇi
1.03.025 \ upāt=mantra-karaṇe
1.03.026 \ a-karmakāt=ca
1.03.027 \ ud-vibhyām tapaḥ
1.03.028 \ āṄo yama-hanaḥ
1.03.029 \ samo gami=ṛcchi-pracchi-svarati=arti-śru-vidibhyaḥ
1.03.030 \ ni-sam-upa-vihhyo hvaḥ
1.03.031 \ spardhāyām āṄaḥ
1.03.032 \ gandhana=avakṣepaṇa-sevana-sāhasikya-pratiyatna-prakathana=upayogeṣu kṛÑaḥ
1.03.033 \ adheḥ prasahane
1.03.034 \ veḥ śabda-karmaṇaḥ
1.03.035 \ akarmakāt=ca
1.03.036 \ sammānana=utsañjana=ācāryakaraṇa-jñāna-bhṛti-vigaṇana-vyayeṣu niyaḥ
1.03.037 \ kartṛsthe ca=a-śarīre karmaṇi
1.03.038 \ vṛtti-sarga-tātyaneṣu kramaḥ
1.03.039 \ upa-parābhyām
1.03.040 \ āṄa udgamane
1.03.041 \ veḥ pāda-viharaṇe
1.03.042 \ pra=upābhyām sam-arthā-bhyām
1.03.043 \ an-upasargād vā
1.03.044 \ apahnave jñaḥ
1.03.045 \ a-karmakā=ca
1.03.046 \ sam-pratibhyām an-ā-dhyāne
1.03.047 \ bhāsana=upasambhāṣā-jñāna-yatna-vimati-upamantraṇeṣu vadaḥ
1.03.048 \ vyaktavācām samuccāraṇe
1.03.049 \ anor a-karmakāt
1.03.050 \ vibhāṣā vi-pra-lāpe
1.03.051 \ avād graḥ
1.03.052 \ samaḥ pratijñāne
1.03.053 \ udaś caraḥ sa-karmakāt
1.03.054 \ samas tṛtīyā-yuktāt
1.03.055 \ dāṆas ca sā cet=caturty-arthe
1.03.056 \ upād yamaḥ sva-karaṇe
1.03.057 \ jñā-śru-smṛ-dṛśām saNaḥ
1.03.058 \ na=anor jñaḥ
1.03.059 \ prati=āṄbhyām śruvaḥ
1.03.060 \ śadeḥ Ś-IT-aḥ
1.03.061 \ mriyater lUṄ-lIṄoś ca
1.03.062 \ pūrvavat saNaḥ
1.03.063 \ ām-pratyayavat kṛÑaḥ=anuprayogasya
1.03.064 \ pra=upābhyāṃ yujer a-yajña-pātreṣu
1.03.065 \ samaḥ kṣṇuvaḥ
1.03.066 \ bhujaḥ=an-avane
1.03.067 \ Ṇer aṆau yat karma Ṇau cet sa kartā anādhyāne
1.03.068 \ bhī-smyor hetu-bhaye
1.03.069 \ gṛdhi-vancyoh pralambhane
1.03.070 \ liyaḥ sam-mānana-śālinī-karaṇayoś ca
1.03.071 \ mithyopapadāt kṛÑaḥ=abhyāse
1.03.072 \ svarita-Ñ-ITaḥ kartr=abhiprāye kriyā-phale
1.03.073 \ apād vadaḥ
1.03.074 \ ṆiCaś ca
1.03.075 \ sam-ud=āṄbhyah=amaḥ=a-granthe
1.03.076 \ an-upasargāt=jñaḥ
1.03.077 \ vibhāṣā=upapadena pratīyamāne
1.03.078 \ śeṣāt kartari parasmaipadam
1.03.079 \ anu-parābhyāṃ kṛÑaḥ
1.03.080 \ abhi-prati=atibhyaḥ kṣipaḥ
1.03.081 \ prād vahaḥ
1.03.082 \ parer mṛṣaḥ
1.03.083 \ vi-āṄ-paribhyaḥ=ramaḥ
1.03.084 \ upāt=ca
1.03.085 \ vibhāṣā=a-karmakāt
1.03.086 \ budhaḥ-yudhA-naśaḥ-jana-iṄ-pru-dru-srubhyo Ṇeḥ
1.03.087 \ nigaraṇa-calana=arthebhyaḥ
1.03.088 \ aṆau=a-karmakāt=cittavat-kartṛkāt
1.03.089 \ na pā-dami=āṄ-yamA-āṄ-yasa-pari-muha-ruci-nṛti-vadA-vasaḥ
1.03.090 \ vā KyaṢaḥ
1.03.091 \ dyudbhyo lUṄi
1.03.092 \ vṛdbhyaḥ sya-saNoḥ
1.03.093 \ lUṬi ca kḷp-aḥ
1.04.001 \ ā kaḍārāt=ekā saṃjñā
1.04.002 \ vipratiṣedhe param kāryam
1.04.003 \ yū strī=akhyau nadī
1.04.004 \ na=iyaṄ=uvaṄ-sthānau=a-strī
1.04.005 \ vā=āmi
1.04.006 \ ṄIT-i hrasvaś ca
1.04.007 \ śeṣo GHI=a-sakhi
1.04.008 \ patiḥ samāse=eva
1.04.009 \ ṣaṣṭhī-yuktaś chandasi vā
1.04.010 \ hrasvam laghu
1.04.011 \ saṃyoge guru
1.04.012 \ dīrghaṃ ca
1.04.013 \ yasmāt pratyaya-vidhis tad-ādi pratyaye=aṛgam
1.04.014 \ sUP-tiṄ=antam padam
1.04.015 \ naḥ Kye
1.04.016 \ S-IT-i ca
1.04.017 \ saḥ=ādiṣu=a-sarvanamasthāne
1.04.018 \ y-aCi BHAm
1.04.019 \ ta-sau matU=arthe
1.04.020 \ ayasmaya=ādīni chandasi
1.04.021 \ bahuṣu bahu-vacanam
1.04.022 \ dvi=ekayor dvi-vacana=eka-vacane
1.04.023 \ kārake
1.04.024 \ dhruvam apāye=apādānam
1.04.025 \ bhī-trā-arthānām bhaya-hetuḥ
1.04.026 \ parā-jer a-soḍhaḥ
1.04.027 \ vāraṇa=arthānām īpsitaḥ
1.04.028 \ antardhau yena a-darśanam icchati
1.04.029 \ ākhyātā=upayoge
1.04.030 \ jani-kartuḥ prakṛtiḥ
1.04.031 \ bhuvaḥ prabhavaḥ
1.04.032 \ karmaṇā yam abhi-praiti sa sampradānam
1.04.033 \ ruci=arthānām prīyamāṇaḥ
1.04.034 \ ślāgha-hnuṄ-sthā-śapām jñīpsyamānaḥ
1.04.035 \ dhārer uttamarṇaḥ
1.04.036 \ spṛher īpsitaḥ
1.04.037 \ krudhaḥ-druhaḥ-īrṣyaḥ=asūyān ām
1.04.038 \ krudhaḥ-druhor upasṛṣṭayoḥ karma
1.04.039 \ rādh-īkṣyor yasya vipraśnaḥ
1.04.040 \ prati=āṄbhyāṃ śruvaḥ pūrvasya kartā
1.04.041 \ anu-prati-gṛṇaś ca
1.04.042 \ sādhakatamam karaṇam
1.04.043 \ divaḥ karma ca
1.04.044 \ pari-krayaṇe sampradānan anyatarasyām
1.04.045 \ ādhāraḥ=adhikaraṇam
1.04.046 \ adhi-śīṄ-sthā=āsāṃ karma
1.04.047 \ abhi-ni-viśaś ca
1.04.048 \ upa=anu=adhi-āṄ-asaḥ
1.04.049 \ kartur īpsitatamam karma
1.04.050 \ tathā-yuktaṃ ca=an-ipsītam
1.04.051 \ a-kathitaṃ ca
1.04.052 \ gati-buddhi-pratyavasāna=artha-śabda-karma=a-karmakāṇām aṆi kartā sa Ṇau
1.04.053 \ hṛ-kror anyatarasyām
1.04.054 \ svatantraḥ kartā
1.04.055 \ tat-prayojako hetuś ca
1.04.056 \ prāk=iśvarāt=nipā taḥ
1.04.057 \ ca=ādayo=a-sattve
1.04.058 \ pra=ādayaḥ
1.04.059 \ upasargāḥ kriyā-yoge
1.04.060 \ gatiś ca
1.04.061 \ ūrī=ādi-Cvi-ḌāCaś ca
1.04.062 \ anukaraṇam ca=an=iti-param
1.04.063 \ ādara=an-ādarayoḥ sat-asat-ī
1.04.064 \ bhūṣaṇe=alam
1.04.065 \ antar a-parigrahe
1.04.066 \ kaṇe-manas-ī śraddhā-pratīghāte
1.04.067 \ puras=avyayam
1.04.068 \ astaṃ ca
1.04.069 \ accha gati=artha-vadeṣu
1.04.070 \ adaḥ=an-upa-deśe
1.04.071 \ tiraḥ=antardhau
1.04.072 \ vibhāṣā kṛÑ-i
1.04.073 \ upāje=anvāje
1.04.074 \ sākṣāt-prabhṛtīni ca
1.04.075 \ an-atyādhāne=urasi-manasī
1.04.076 \ madhye-pade-nivacane ca
1.04.077 \ nityaṃ haste pāṇau=upayamane
1.04.078 \ prādhvam bandhane
1.04.079 \ jīvikā-upaniṣadau=aupamye
1.04.080 \ te prāg dhātoh
1.04.081 \ chandasi pare=api
1.04.082 \ vyavahitāś ca
1.04.083 \ karma-pravacanīyāḥ
1.04.084 \ anur lakṣaṇe
1.04.085 \ tṛtīyā=arthe
1.04.086 \ hīne
1.04.087 \ upaḥ=adhike ca
1.04.088 \ apa-parī varjane
1.04.089 \ āṄ maryādā-vacane
1.04.090 \ lakṣaṇa=ittham-bhūta=ākhyāna-bhāga-vīpsāsu prati-pari-anavaḥ
1.04.091 \ abhir a-bhāge
1.04.092 \ pratiḥ pratinidhi-pratidānayoḥ
1.04.093 \ adhi-parī anarthakau
1.04.094 \ suḥ pūjāyām
1.04.095 \ atir atikramaṇe ca
1.04.096 \ apiḥ padārtha-sambhāvana=anvavasarga-garhā-samuccayeṣu
1.04.097 \ adhir īśvare
1.04.098 \ vibhāṣā kṛÑ-i
1.04.099 \ laḥ parasmaipadam
1.04.100 \ taṄ-āmau=ātmanepadam
1.04.101 \ tiṄas trīṇi trīṇi prathama-madhyama=uttamāḥ
1.04.102 \ tāni=ekavacana-dvivacana-bahuvacanāni ekaśaḥ
1.04.103 \ sUpaḥ
1.04.104 \ vibhaktiś ca
1.04.105 \ yuṣmadi=upapade samāna=dhikaraṇe sthāniny=api madhyamaḥ
1.04.106 \ prahāse ca manya=upapade manyater uttama ekavat=ca
1.04.107 \ asmady uttamaḥ
1.04.108 \ śeṣe prathamaḥ
1.04.109 \ paraḥ saṃnikarṣaḥ saṃhitā
1.04.110 \ virāmaḥ avasānam